De kosten voor jeugdzorg in Lansingerland zijn onhoudbaar aan het worden. Vorige week werd duidelijk dat we net 1 maand onderweg in 2024 al geconfronteerd worden met een enorme eerste begrotingswijziging van de GRJR: 80 miljoen erbij op een begroting van 284 miljoen. Dat is een correctie van 27%. Voor Lansingerland betekent dit 2,2 miljoen euro meer in dit lopende jaar. De besparing die Lansingerland kan maken met het eigen maatregelenpakket Jeugdhulp worden hierdoor al volkomen teniet gedaan. Daarbij is de taakstelling van het Rijk naar gemeenten richting 2027 van een soortgelijke hoogte, 87 miljoen voor onze regio. Los van die taakstelling is er ook nog eens geen grip op de groeiende zorgkosten in de jeudgzorg en groeit de begroting van de GRJR in 2028 door naar 530,8 miljoen als we op deze voet verder gaan. Je zou denken dat dit voldoende reden is voor de politieke partijen in Lansingerland om een vuist te maken en gevolg te geven aan de moties “Geen geld, geen Zwitsers” en “Het Rijk moet betalen, niet onze inwoners“.

Tijdens de vergadering over de kadernota 2025 van de GRJR, waarin de uitgangspunten voor de begroting van 2025 en verder worden vastgesteld, opperde duoraadslid Terry Duivesteijn, die Leon Erwich verving, om in de zienswijze naar de GRJR op te nemen om de indexering van 4,7% (16,5 miljoen euro) op 0 te zetten. Door niet te indexeren, conform de aangenomen motie, maak je de simpelste besparing. Die indexering wordt namelijk elk jaar aan het begin van het jaar zonder duidelijke onderbouwing toegepast, zonder dat de gemeente hiervoor een gelijkwaardige indexering terugkrijgt van het Rijk. Wij kunnen als gemeente simpelweg niet garant blijven staan voor de ononderbouwde taakstelling die het Rijk ons geeft. Richting 2027 kampt Lansingerland met een structureel tekort van nu nog ruim 13 miljoen euro. Grote kans dat dit tekort nog enorm stijgt: waar gaan we dat van betalen als we nu geen duidelijk signaal naar de gemeenschappelijke regelingen afgeven dat er geen oneindig budget is?

Leefbaar 3B stelde voor om een feitelijke weergave van onze aangenomen motie toe te voegen aan de zienswijze: “Wij kunnen dus niet anders dan uitgaan van deze ingediende meerjarenraming. Wel willen wij u, in aanloop naar uw begroting, het volgende ter overweging meegeven. Onze raad heeft in november jl. een motie aangenomen waarin wij ons college oproepen om in het dagelijks en algemeen bestuur van gemeenschappelijke regelingen het standpunt in te nemen om niet meer te indexeren zolang de kosten voor taken vanuit het rijk niet van tevoren zijn gefinancierd of de kosten van ondergefinancierde taken onduidelijk zijn.“

Dat er geen unanieme steun voor deze wijziging was, betekent dat de wijziging niet direct in de zienswijze kan worden opgenomen. De zienswijze moet voor 15 februari worden verzonden en zal nu dus als concept worden verzonden.

De wethouder gaf aan dat hij de GRJR een ‘bijzondere GR’ vindt, omdat het gaat om mensenlevens, om ‘onze jongeren’. Duivesteijn vroeg daarom wethouder Hoek meermaals of hij conform de motie wel het standpunt in de GRJR heeft ingenomen om niet te indexeren. De wethouder gaf aan dit niet tijdens de vergadering te hebben gedaan, maar wel middels een brief naar de gemeenschappelijke regelingen.

Wat Leefbaar 3B betreft gaat de discussie echter helemaal niet om een bezuiniging op zorg voor ‘onze jongeren’, het gaat over de ongebreidelde groei van miljoenen euro’s aan jeugdzorg zonder dat daartegenover een vergoeding staat. Het gaat er ook om dat er efficiënter zorg ingekocht moet worden, zoals het Rijk bedoeld heeft met haar taakstellingen. We kunnen niet simpelweg telkens de knip blijven trekken onder alleen het argument ‘het zijn onze jongeren’. Onze jongeren zijn namelijk enorm belangrijk, maar ‘onze ouderen, onze inwoners, onze (sport)verenigingen, onze veiligheid, onze buitenruimte, onze bibliotheken en ons zwembad’ zijn dat ook. Dáár moet het gesprek dan ook over gaan: alles dat we extra uitgeven op deze exponentiële toename van jeugdzorgkosten, moeten we bezuinigen op al het andere. Leefbaar 3B zal dan ook met een amendement komen tijdens de raadsvergadering: dan zal ook duidelijk worden of mede-ondertekenaars VVD en WIJ Lansingerland samen met Leefbaar 3B verder gevolg zullen geven aan de motie “Het Rijk moet betalen, niet onze inwoners”.