Nieuws van politieke partijen in Nederland inzichtelijk

11 documenten

Eerlijker pensioen voor elke generatie

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 19-06-2019 09:39

Door Eppo Bruins op 19 juni 2019 om 11:26

Eerlijker pensioen voor elke generatie

Het hoogtepunt van deze maand en misschien wel dit jaar. Zo noem ik het pensioenakkoord. Ik ben er oprecht dankbaar voor!

Wel zijn er een paar belangrijke groepen die extra aandacht nodig hebben in de uitwerking.  Vandaag zal ik in het debat in de Tweede Kamer aandacht vragen voor de jongste generaties, voor de zzp’ers en voor kwetsbare weduwen.

Ik weet dat er veel vragen zijn over de herziening van het pensioenstelsel. Wat betekent dit akkoord? Waarom is de ChristenUnie zo positief? Daar ga ik graag op in.

Allereerst hoe het was.

Ons pensioensysteem was lange tijd het beste ter wereld. Naast de AOW die jaarlijks door de belastingbetaler wordt opgebracht, betalen veel werknemers mee aan een pensioenfonds, waardoor ze na hun werkzame leven aanvullend pensioen ontvangen. Het zijn de twee manieren waarop mensen een financiële bodem krijgen onder hun oude dag.

Maar dit systeem is dringend aan onderhoud toe. Het is namelijk ingericht op een maatschappij waarin mensen hun leven lang bij dezelfde baas blijven werken. En dat is tegenwoordig al lang niet meer zo: mensen wisselen vaker van baan. Bovendien worden veel mensen (tijdelijk) zelfstandig ondernemer en betalen in die periode ook niet mee aan het systeem.

En door het steeds grotere aandeel hoger opgeleiden gaan steeds meer mensen later werken en zij betalen dus minder jaren pensioenpremie, maar zij worden gemiddeld wel ouder en krijgen dus meer pensioen. Het systeem stokt dus.

Daarnaast is er sprake van vergrijzing: we krijgen minder kinderen en daardoor zijn er verhoudingsgewijs meer ouderen waar een steeds kleiner aantal jongeren voor moet betalen. De huidige en toekomstige generaties werkenden dragen dus steeds meer pensioenpremie af, maar krijgen straks een steeds kariger pensioen. Dat is onrechtvaardig. Jongeren zouden de dupe zijn van dit scheefgegroeide systeem.

Tot slot is de economie in een tijd van lage rente terechtgekomen. Pensioenfondsen moeten daardoor heel veel geld achter de hand houden om nu en in de toekomst aan alle pensioenaanspraken te kunnen voldoen. Deze buffer is niet echt van iemand, maar toch mag die niet worden uitgegeven omdat het huidige pensioencontract zekerheid belooft aan de pensioendeelnemers. Daardoor zijn de pensioenen al jarenlang niet geïndexeerd en er dreigen zelfs kortingen.

Ik snap dus best dat het vertrouwen in het pensioenstelsel tanende was. Het werkte minder goed in deze tijd dan toen het decennia geleden bedacht werd. Een systeem dat goed en rechtvaardig was, werd steeds duurder en steeds onrechtvaardiger.

In het akkoord dat nu is gesloten, zijn een paar wissels omgezet. We gaan naar nieuwe vormen van pensioenopbouw. In het nieuwe systeem wordt je premie straks persoonlijker en dus meer voor je eigen pensioen gebruikt. Er ontstaat dus een meer directe relatie tussen je inleg nu en de uitkering later. Zo krijgen jongeren meer perspectief op een eerlijk pensioen.

In de overgangsfase zorgt deze verandering in het systeem voor bepaalde leeftijdsgroepen wel voor een gat in de pensioenopbouw. Met name voor 40-ers en 50-ers, die in de tweede helft van hun carrière niet veel jaren meer hebben waarover hun inleg zal renderen. We gaan dus wel over naar een persoonlijker en rechtvaardiger systeem, maar in de overgang mag deze groep niet de dupe worden.

Ik vraag de minister hoe hij de effecten voor deze groep wil opvangen. Sommige pensioenfondsen hebben mogelijkheden om te compenseren en anderen minder of niet. De inzet voor de ChristenUnie is dat bij de uitwerking ook aan deze groep recht wordt gedaan.

Voor ouderen en gepensioneerden is de herziening positief. Zij krijgen eerder zicht op verhoging van hun pensioenuitkering. En dankzij het akkoord kunnen ze met pensioen gaan met de gedachte dat het nieuwe systeem ook recht zal doen aan hun  kleinkinderen. Jongeren krijgen een persoonlijker pensioen, dat inzichtelijker is en een betere kans op rendement heeft – maar (dat zij gezegd:) ook met minder zekerheid dan het zo op papier ultra-zekere ‘oude’ pensioen.

Kortom: Voor de ChristenUnie staat voorop dat we een pensioensysteem willen dat recht doet aan iedere generatie. Dit akkoord is een reuzestap in die richting.

In het akkoord werden ook andere belangrijke afspraken gemaakt.

Omdat we in de gelukkige omstandigheid zijn dat Nederlanders steeds ouder zijn, is jaren geleden al besloten om de AOW leeftijd mee te laten stijgen met de levensverwachting. Een stap om het systeem betaalbaar te maken. Maar de afgesproken stijging was te scherp. Velen vreesden niet gezond hun pensioen te halen.

In het nieuwe akkoord is daarom afgesproken dat de stijging van de AOW leeftijd wordt beperkt. Dit zorgt ervoor dat oudere werknemers eerder zicht op pensioen krijgen, en dat de stijging van de AOW-leeftijd ook voor komende generaties behapbaar blijft. Hier is ontzettend veel geld mee gemoeid: de tragere stijging van de AOW-leeftijd kost zo'n 3,2 miljard euro per jaar dat Nederlanders samen gaan betalen. Ik benadruk dit nog maar eens om aan te geven hoe fors het pakket is dat het kabinet hier op tafel heeft gelegd om ouderen te ontzien.

Een andere belangrijke afspraak is het akkoord over een betere bescherming van zzp’ers bij arbeidsongeschiktheid. Dat is een langgekoesterde wens van de ChristenUnie. Hiermee wordt de kloof tussen werknemers en zzp’ers kleiner. Zzp’ers krijgen meer zekerheid, en we voorkomen dat er op dit soort cruciale arbeidsvoorwaarden een race naar beneden ontstaat.

Sommige zzp-ers maken zich bezorgd, omdat ze weten hoe duur een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp-ers nu is. Maar omdat het verplicht wordt, is de bedoeling dat het veel goedkoper gaat worden. Daarom vraag ik de minister hoe hij de uitwerking van deze arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers ziet. Hoe gaan we zorgen dat dit een betaalbaar en toegankelijk product wordt voor iedereen?

De ChristenUnie vindt het ook belangrijk dat het nabestaandenpensioen daadwerkelijk goed wordt geregeld. Nabestaanden, en in de meeste gevallen zijn dit weduwen, worden naast hun verlies vaak ook nog eens geconfronteerd met een enorme terugval in inkomsten. Er is nu teveel onduidelijkheid als het gaat om nabestaandenpensioen en er zijn forse verschillen tussen fondsen. Dit kan gemakkelijk leiden tot schrijnende situaties, zoals we in de praktijk regelmatig zien. Ik wil van de minister weten hoe dit belangrijke onderwerp in het vervolg een plek krijgt en hoe het pensioenstelsel recht doet aan nabestaanden.

Er blijft dus de komende tijd genoeg werk te doen in de uitwerking van de afspraken. De ChristenUnie zal oog hebben voor de middengroepen, voor de kwetsbaren en voor de jongeren die onze toekomst gaan bouwen. Maar de stap vooruit is groot en die steunen we van harte.

Tot slot is het - naast de inhoud - ook echt winst dat de partijen in de polder het eens werden. We vreesden vaak dat het niet zou lukken. Dit was echt een van de laatste kansen voor het redelijke en moedige midden om een akkoord te sluiten in het belang van Nederland. Dan zitten er compromissen in, maar het geheel is een stap vooruit.

Dat stemt hoopvol voor de toekomst van de polder en daarmee voor ons land.

Pensioenstelsel wordt rechtvaardiger

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 05-06-2019 14:36

Door Eppo Bruins op 5 juni 2019 om 16:24

Pensioenstelsel wordt rechtvaardiger

Vandaag is er eindelijk een pensioenakkoord gesloten. Het akkoord geeft gepensioneerden en werknemers duidelijkheid, meer bescherming aan zzp’ers en biedt jongeren meer perspectief op een eerlijker pensioen.

Negen jaar is er onderhandeld over een nieuw pensioenstelsel en telkens liepen de onderhandelingen stuk. Het is voor de ChristenUnie en mijzelf reden tot dankbaarheid dat de besturen van werkgevers en werknemers samen met een aantal oppositiepartijen en de coalitie een akkoord hebben gesloten. Als de achterbannen de komende weken definitief instemmen, heeft “de polder” haar bestaansrecht bewezen.

Bij dit akkoord moet ik in de eerste plaats denken aan de jongere generatie. Ik sprak pas een groep studenten bij een bijeenkomst met jongerenbeweging Coalitie-Y. We spraken over stress, de druk die ze ervaren door en hun zorgen over de toekomst. Zonder nieuw pensioenstelsel zou deze generatie jongeren steeds meer moeten betalen voor ouderen, terwijl het pensioen voor hun generatie steeds soberder wordt.

Dat onrechtvaardige systeem is nu doorbroken. Voor al die jongeren ben ik nu dankbaar dat we een stap in de goede richting zetten. Zij betalen in het nieuwe stelsel niet langer onevenredig voor oudere generaties. Door de afschaffing van de zogeheten ‘doorsneesystematiek’ wordt het pensioenstelsel rechtvaardiger voor jongeren en behouden we de solidariteit tussen generaties.

Want de aanpassing van het pensioenstelsel gaat niet over gepensioneerden, maar over iedere werkende Nederlander. Vanuit de politiek wil de ChristenUnie zorgen voor huidige én komende generaties. Daarom stond het opheffen van die onrechtvaardige doorsneesystematiek ook in het ChristenUnie verkiezingsprogramma.

Maar er zijn meer winstpunten. Het akkoord gaat over de volle breedte over een rechtvaardiger arbeidsmarkt:

Er komt een betaalbare en breed gedragen arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen (ook rechtstreeks uit het ChristenUnie verkiezingsprogramma). Daarmee wordt de kloof tussen werknemers en zzp-ers kleiner.

De te snelle stijging van de AOW-leeftijd wordt beperkt. Bij een stijging van een jaar in de levensverwachting stijgt de AOW-leeftijd straks 8 maanden mee (in plaats van een jaar).

Er komt een betere en ruimere regeling voor mensen in zware beroepen voor wie de hogere AOW-leeftijd een probleem is.

Er komt meer geld voor leven lang ontwikkelen en duurzame inzetbaarheid.

Het vertrouwen in het oude pensioenstelsel was tanende. Een nieuw pensioenstelsel is hoognodig. We waren vaak bang dat het unieke Nederlandse Polderoverleg hier zou stranden en de hoognodige herziening er niet zou komen. Met dit principe-akkoord kunnen werkgevers en werknemers laten zien dat ze in staat zijn afspraken te maken in het belang van Nederland. In deze tijd van maatschappelijke tegenstellingen en diepe kloven, biedt dat hoop en perspectief voor de toekomst.

Er moet nu nog veel uitgewerkt worden en de komende weken gaan we aan de slag om alles met spoed in wetgeving om te zetten, maar ik heb er vertrouwen in dat ons veilige pensioenstelsel zo ook voor komende generaties het beste ter wereld kan zijn.

Goed genoeg

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 01-06-2019 12:07

Door Eppo Bruins op 1 juni 2019 14:06

Afgelopen week waren Johan Toet en zijn vrouw Brenda te gast bij de ChristenUnie in de Tweede Kamer. Johan opende onze fractievergadering door zijn indrukwekkende levensverhaal met ons te delen.

Hij vertelde in vogelvlucht over zijn criminele drugsverleden en zijn jaren in de gevangenis. En ook over zijn radicale bekering: hoe hij Jezus vond in de diepste duisternis van zijn leven, alleen in zijn cel. Het boek dat Johan heeft geschreven heet ‘Goed genoeg’ omdat hij in Jezus heeft ontdekt dat hij niet hoeft te streven naar meer en hoger, dat het goed genoeg is wie hij is. In Christus heeft hij de rust en vrijheid gevonden waar hij altijd naar verlangde.

Johan’s verhaal deed me meteen denken aan de ontmoeting die ik een paar dagen daarvoor had gehad met een grote groep jongeren in Utrecht om te praten over onderwijs, prestatiedruk, burn-out en leenangst. Vanuit de ChristenUnie organiseren we ontmoetingen met jongeren van de generatie Y, samen met CNV Jongeren en studentenorganisaties. We praten met jongeren over wat ze bezig houdt, waar ze bang voor zijn en wat ze nodig hebben van ons als politici maar ook van hun omgeving. Zo willen we samen, als ‘Coalitie-Y’, na de zomer komen met een manifest en met nieuwe voorstellen waarmee we jongeren kunnen helpen op de terreinen van onderwijs, arbeidsmarkt en wonen.

Het valt op dat de verhalen die we horen bij de bijeenkomsten telkens hetzelfde patroon hebben: de verwachtingen zijn hoog, falen is geen optie en het moet altijd beter en hoger. De prestatiedruk die op jongeren ligt, is enorm. Het is heel gemakkelijk om jezelf (te) hoge verwachtingen op te leggen, maar uit de verhalen blijkt dat de verwachtingen echt van buiten komen en niet ingebeeld zijn. Daar waar mijn generatie nog wel eens een jaartje kon lanterfanten of een verkeerde keuze maken, zo lijkt tegenwoordig de genade geheel verdwenen. Het begint al op de middelbare school: je moet een profielkeuze maken waarvan wordt gezegd dat het je studie, je carrière en daarmee de rest van je leven zal bepalen. Aan het einde van de middelbare school “kun je wel kiezen uit 400 studies” (quote uit de bijeenkomst van vorige week) en deze keer is je keuze niet alleen allesbepalend maar moet ook meteen raak zijn: want vanaf dag één begin je een schuld op te bouwen. En als je de verkeerde keuze maakt en je verandert na een jaar, dan heb je al zo een paar duizend euro schuld en sta je weer aan het begin.

Natuurlijk had de vorige generatie ook last van keuzes maken. En ook toen ging je schulden aan voor je studie, al bleven die beduidend lager dankzij het bestaan van de basisbeurs. De leenangst en de prestatiedruk komen voort uit een nieuw fenomeen: je weet als jongere niet of je ooit goed genoeg  bent om te kunnen genieten van wat je nu allemaal investeert. Het leenstelsel werd door politieke partijen geframed als “investeren in jezelf”, maar deze jongeren weten door de overspannen huizenmarkt niet of ze met die tienduizenden euro’s schuld ooit een huis zullen kunnen kopen. Daarnaast zijn de huurprijzen voorbij alle grenzen van redelijkheid geschoten en is de kans op een baan met een vast contract steeds kleiner. Investeren in jezelf wordt zo wel heel dun. Als jongere lijkt de toekomst niet alleen onzeker, voor generatie-Y is ze onzeker.

En daarom zijn al die jongeren bezig met het oppoetsen van hun cv: een buitenlandstage, een bijbaantje, een bestuursjaar bij de studentenvereniging…. met alleen maar een diploma kom je er niet meer. Want wat maakt dat jij uitsteekt boven al die anderen?

Ik denk dat veel jongeren er baat bij zouden hebben als er een ouder, een docent en de samenleving tegen ze zegt: je bent goed genoeg. We missen in Nederland de waardering voor al die andere vormen van leren: gezond verstand dat je opdoet met ervaring, maakintelligentie die je krijgt door te doen, wijsheid die je vormt door te luisteren naar anderen, en niet te vergeten: falen. Falen is de meest effectieve vorm van leren. Dat je de verkeerde studie kiest, het profiel dat niet bij je past, of dat je een avond ergens te lang blijft hangen en de volgende ochtend merkt dat je dat beter niet had kunnen doen. Maar de ruimte of te falen is er niet meer bij generatie-Y. Het moet hoger en sneller. Anders ben je niet goed genoeg.

Ik pleit voor een samenleving met genade. Een samenleving waar jongeren fouten mogen maken, juist in die leeftijd van 15 tot 25 jaar waar je volop aan het onderzoeken bent naar wie je bent, wat bij je past en hoe het leven eigenlijk werkt. Juist in deze fase zouden ontspanning en creativiteit moeten bloeien. Ruimte om te genieten van het leven, fouten te maken, verkeerde keuzes te maken, vertraging op te lopen, en dan toch met een schone lei te kunnen beginnen. En niet met een bindend studieadvies, een studieschuld en een diploma waarvan je niet weet wat het waard is.

Laten we onze jonge mensen een samenleving met genade schenken. En zeggen: het is goed genoeg.

Deze column verscheen ook op CIP.nl

Na het succes van de reisgids ...

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 01-04-2019 08:27

Na het succes van de reisgids 'Egypte door in 7 jaar' komt de ChristenUnie met haar volgende bestseller: 'De lekkerste recepten met meloen', door dr. Eppo Bruins. Nu te koop bij de betere boekhandel! 🍉

Strengere criteria voor huisbankier Rijk

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 28-03-2019 17:16

Door Eppo Bruins op 28 maart 2019 18:13

Strengere criteria voor huisbankier Rijk

De Rijksoverheid gaat op zoek naar een nieuwe huisbankier. Die krijgt te maken met strengere criteria voor integriteit, maatschappelijk verantwoord ondernemen en duurzaamheid. Dat is het resultaat van schriftelijke vragen en moties die onder meer zijn ingediend door ChristenUnie-Kamerlid Eppo Bruins.

Op dit moment is ING de huisbankier van de Rijk. Betalingen aan en van de Rijksoverheid gaan via deze bank. ING is als bank echter in opspraak geraakt vanwege betrokkenheid bij witwaspraktijken en trof een schikking van 775 miljoen met het OM.

In reactie op vragen van onder meer Eppo Bruins laat minister Hoekstra nu weten dat de overeenkomst met ING als huisbankier niet wordt verlengd, terwijl dat normaal stilzwijgend wel zou zijn gebeurd. Bij de nieuwe aanbesteding gelden bovendien strengere voorwaarden waar de bank aan moet voldoen. ING kan dan alleen nog in aanmerking komen als het bedrijf voldoende maatregelen heeft genomen om zijn betrouwbaarheid aan te tonen.

ChristenUnie-Kamerlid Eppo Bruins: “De overheid heeft een voorbeeldfunctie als het gaat om integriteit en het maken van verantwoorde keuzes. De keuze voor een bank zegt daarin ook wat. Ik vind het een goede zaak dat de overheid de criteria opschroeft voor banken die in aanmerking willen komen voor de financiële dienstverlening voor het Rijk.”

Extra geld voor de aanpak van laaggeletterdheid

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 22-03-2019 10:18

Door Eppo Bruins op 22 maart 2019 11:02

Extra geld voor de aanpak van laaggeletterdheid

De wereld is ingewikkeld geworden. Veel mensen vinden het moeilijk om brieven van de overheid te begrijpen, informatie op een website te doorgronden of via internet hun bankzaken af te handelen. Dit leidt tot gevoelens van onzekerheid, tot sociale achterstand en soms zelfs tot schulden die voorkomen hadden kunnen worden.

Het kabinet heeft nu besloten om 7 miljoen per jaar extra te investeren in de aanpak van laaggeletterdheid. Vier ministeries gaan aan de slag samen met gemeenten, werkgevers en bibliotheken om mensen te helpen die op dagelijkse basis moeite hebben met taal, rekenen en digitalisering.

Het is goed dat dit kabinet deze mensen een steuntje in de rug wil geven. In het regeerakkoord werd afgesproken dat er een impuls voor deze groep mensen zou komen. Nu komt die er ook echt.

Met extra geld voor laaggeletterdheid kan de overheid meer mensen helpen met de vaardigheden waar ze moeite mee hebben. Daarvoor worden Taalambassadeurs ingezet, mensen die vroeger zelf moeite hadden met taal, rekenen en digitalisering. Via een landelijk programma krijgen gemeenten hulp om taalmaatjes te trainen. Er komt subsidie voor werkgevers voor opleidingen op de werkvloer. Ook gaat er extra geld naar ouders die moeite hebben met taal, om lezen in gezinnen te bevorderen. Ook is er geld beschikbaar voor nieuwe ideeën in de aanpak van laaggeletterdheid en het delen van goede voorbeelden.

Een heel goede zaak, als u het mij vraagt.

Groeiplannen regionale luchthavens in de ijskast

ChristenUnie ChristenUnie D66 Nederland 14-03-2019 12:25

Door Eppo Bruins op 14 maart 2019 12:41

Groeiplannen regionale luchthavens in de ijskast

De luchthavens in Eindhoven en Rotterdam willen graag groeien, maar de ChristenUnie pleit ervoor een time-out te nemen. Eerst moeten we met elkaar in gesprek in hoeverre groei van de luchtvaart nog past bij onze toekomst. In de regio’s is op dit moment geen draagvlak voor groei. Bewoners ervaren milieu- en geluidsoverlast en vragen om een pas op de plaats. Dat willen we ze geven.

Er spelen op dit moment op diverse plekken in het land discussies over luchtvaart en luchthavens. Voor de ChristenUnie is belangrijk dat bij al die discussies de mens centraal staat. Groei van de luchtvaart is geen natuurwet. De ChristenUnie wil een luchtvaart die dienstbaar is aan de samenleving. Vanuit dat uitgangspunt kijken we naar de plannen rond Schiphol en Lelystad, maar ook naar de groeiplannen van deze regionale luchthavens. Juist omdat het risico is dat we al die discussies los voeren, willen we een brede visie op de luchtvaart in Nederland voordat we keuzes maken over groei.

Omwonenden centraal

Dat omwonenden steeds ernstigere hinder ondervinden van de luchthaven in Eindhoven, blijkt uit recent onderzoek van de GGD. De zorgen over gezondheidsklachten door luchtverontreiniging zijn toegenomen. Om even wat cijfers te schetsen: 49 procent van de direct omwonenden maakt zich ernstig zorgen over zijn gezondheid als gevolg van het geluid. Zo'n 15 procent van de bewoners van tien gemeenten in de regio ervaart ernstige geluidhinder, aldus de enquête. In 2012 was dat aandeel bijna de helft minder. In de zone direct rond Eindhoven Airport ligt een kwart van de bewoners ook geregeld wakker van de herrie.

In 2020 bereikt de luchthaven in Eindhoven het maximaal toegestane aantal vluchten, wat neerkomt op 43.000 per jaar. Rotterdam The Hague Airport telt er net iets meer, namelijk jaarlijks zo’n 50.000.

Beide luchthavens hadden vorig jaar, in 2018, te maken met een groei van zo’n 9 of 10 procent gegroeid met het aantal reizigers. Dat is heel fors terwijl de economische winst beperkt is.

Brede steun

Omwonenden moeten centraal komen te staan, is de visie van de ChristenUnie. De groei van de luchtvaart gaat momenteel veel te snel. We leven in een tijd waarin we meer grip op de luchtvaartsector willen krijgen. Daar past het bij om nu eerst na te denken en een pauze in te lassen. Begin deze week deden we dit pleidooi samen met onze coalitie-collega’s van D66 en het is mooi om te zien dat er brede steun is in de Tweede Kamer voor ons standpunt. In de toekomst moeten vliegtuigen schoner en stiller worden. Groei gaat, wat de ChristenUnie betreft, vanaf nu altijd gepaard met minder geluid en minder uitstoot.

Mijn bijdrage aan het debat over de aankoop van aandelen Air France-KLM

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 06-03-2019 11:42

Door Eppo Bruins op 6 maart 2019 12:39

Mijn bijdrage aan het debat over de aankoop van aandelen Air France-KLM

Het waren de jaren negentig. De sociaal-democraten hadden hun derde weg gevonden, die verdacht veel leek op het ongebreidelde neoliberale, Angelsaksische kapitalisme.

Ook in Nederland, onder de paarse kabinetten (de eerste kabinetten sinds 1918 zonder confessionele partijen!) werd de publieke sector met welhaast religieus fanatisme - en voor de Europese troepen uit - verkocht aan de markt. Al in het jaar 2000 (!) keek de Volkskrant terug en schreef:

“Tot voor kort waren marktwerking en privatisering belangrijke paarse geloofsartikelen.”....

“Maar na enkele desillusies is de privatiseringsgolf duidelijk over zijn hoogtepunt heen en lijkt de overheid terug van weggeweest.”

Tegenvallende resultaten en onbedoelde effecten werden alras zichtbaar.

In die paar paarse jaren, toen het marktdenken van managementgoeroes als Gaebler en Osborne hoogtij vierde, zijn veel stappen gezet die haast onomkeerbaar zijn gebleken en die Nederland er niet perse mooier of beter op hebben gemaakt. Natuurlijk was niet elke verzelfstandiging, privatisering en marktopenstelling slecht (denk aan de telecommarkt), maar in generieke zin zijn we veel kwijtgeraakt, vooral zeggenschap. En als er iets misging, tja, dan werd nog altijd de zogenaamd verantwoordelijke bewindspersoon aangesproken, of het nou om het OV-bedrijven, de OV-chipkaart of de energiebedrijven ging. Bewindspersonen hebben hier vele uren peentjes staan zweten in vak K, terwijl in wezen de cockpit leeg was. Immers, ze waren nog slechts systeemverantwoordelijk, maar aan de knoppen zaten ze al lang niet meer.

Het waren die paarse jaren negentig dat de Nederlandse Staat het grootste deel van zijn aandelen KLM verkocht. In 2012 maakte de grote Kuiper (ik doel op Roel, niet Abraham) definitief korte metten met het religieus marktdenken. De Parlementaire Onderzoekscommissie onder zijn leiding - de eerste en tot nu toe enige in de Eerste Kamer – stelde in haar eindrapport terecht “de kernvraag of regering en parlement bij” die golf van “privatisering en verzelfstandiging alle relevante aspecten wel voldoende hadden gewogen.” De commissie wees daarbij met name op de “aandacht voor publieke belangen en de noodzaak van toezicht op markten.”

Vandaag de dag is er nog maar een énkele partij in deze Kamer die nog gelooft dat de vrije markt het antwoord is op alles. Gelukkig is Nederland bij zinnen gekomen: het bewaken van een publiek belang is een publieke taak. En áls publieke belangen al gecoördineerd worden via de markt, is er een ijzersterke marktmeester nodig die de vaak gemankeerde markt in toom houdt.

En natuurlijk, voorzitter, leven we ook in geopolitieke zin in kantelende tijden. Niet meer in een unipolaire wereld, maar in een multipolaire. Het kapitalistische model van het vrije Westen van na de Tweede Wereldoorlog met zoveel-mogelijk-vrijgemaakte-wereldhandel staat onder druk van steeds meer mercantilistisch opererende machtsblokken. Daar past een zelfbewust en assertief opererende Nederlandse overheid bij, die zijn publieke belangen borgt en cruciale sectoren beschermt.

En ja, dat mag best gepaard gaan met een beetje chauvinisme, met een gezond oranjegevoel. De tijd dat D66-minister Brinkhorst Arie Slob geringschattend uitmaakte voor iemand met ongezonde oranjegevoelens - dat deed hij ongeveer 14 jaar geleden in het debat over de liberalisering en splitsing van onze toen nog Nederlandse energiebedrijven - die tijd is echt passé!

Het is vanuit deze grotere verhalen dat ik de stap van minister Hoekstra om een groter belang te nemen in de holding AirFrance-KLM, vandaag kenschets als een historische stap.

De Minister van Financiën heeft aangegeven dat het kabinet deze stap heeft gezet “om het publieke belang te borgen.” Maar hij en de Minister van Infrastructuur beperken zich daarna tot de - overigens terechte! - zorg om internationale bestemmingen te behouden vanaf Schiphol. Dat netwerk van bestemmingen is belangrijk voor het ondernemersklimaat en daarmee voor onze economie en werkgelegenheid. Maar er zijn ook andere publieke belangen die we niet uit het oog moeten verliezen. Het belang van rust, een schoon milieu en welzijn voor de omwonenden van Schiphol. Heeft het kabinet deze belangen ook meegewogen? Hoe gaat het kabinet zijn toegenomen invloed inzetten om ook deze belangen te borgen?

De luchtvaart is, naast belangrijk voor onze economie, nog steeds één van de meest vervuilende sectoren. Hoe rijmt het kabinet deze investering met haar streven naar een duurzame samenleving voor onze kinderen en kleinkinderen? Wat gaat deze staatsaankoop betekenen voor de ontwikkeling van de luchtvaart in Nederland en hoe past zij in de luchtvaartvisie waar Minister van Nieuwenhuizen later dit jaar mee naar buiten komt?

De stap die de Nederlandse overheid heeft gezet, geeft aan dat deze overheid niet onmachtig is als het erom gaat het Nederlandse bedrijfsleven te steunen en te schragen. In het regeerakkoord wordt ook die richting gekozen. Zo wordt er gewerkt aan een langere bedenktijd voor beursgenoteerde bedrijven bij vijandige overnames. En blijkbaar is het kopen van een aandeel ook niet langer taboe!

Was dit een eenmalige opwelling? Of mogen we nog meer verwachten van deze kooplustige minister van Financiën? Biedt dit reden om op een andere manier naar het overheidshandelen ten aanzien van andere vitale infrastructuren te kijken, zoals de post en ons 5G-netwerk? En gaan we, net als Frankrijk, ook de mogelijkheid invoeren voor een loyaliteitsgewicht bij stemrecht voor aandeelhouders die het lange termijn perspectief voor ogen hebben ?

Dit alles afwegende moeten we blijven streven naar een duurzame toekomst waarin het terugdringen van korte vluchten, en het stimuleren van andere vormen van vervoer en innovatie in de luchtvaart centraal staan. Maar ik moet toegeven dat bij mij op dit moment het positieve gevoel overheerst dat de unieke positie van Schiphol als single-terminal airport, het KLM-blauw en het wereldwijde netwerk aan bestemmingen langer en steviger geborgd zijn en zo deel van onze collectieve identiteit zullen blijven.

Mijn bijdrage aan het debat over de Wijziging Wet kindgebonden budget

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 21-02-2019 18:38

Door Eppo Bruins op 21 februari 2019 19:30

Mijn bijdrage aan het debat over de Wijziging Wet kindgebonden budget

In vier jaar repareren wat in de acht jaar daarvoor is scheefgegroeid, dat is geen sinecure. En toch doet het kabinet dat met het wetsvoorstel dat we vandaag bespreken.

Stel je voor dat je in de jaren van 2010 tot en met 2017 een alleenverdienersgezin runde met een modaal inkomen. Dan ben je in die periode 3,2% koopkracht kwijtgeraakt. En dat was niet het gevolg van een natuurramp, maar van bewust beleid. Enerzijds beleid om de koopkracht van de minima wel te stutten en die van veel middeninkomens niet. En anderzijds beleid om arbeidsparticipatie via fiscale kortingen - de arbeidskorting en de inkomensafhankelijke combinatiekorting - maximaal te prikkelen. Ik noem u een paar andere categorieën huishoudens om de gevolgen hiervan te laten zien.

Alleenstaande ouders met ook een modaal inkomen: die zijn er niet 3,2% op achteruit gegaan, zoals de éénverdieners, maar 7,2% op vooruit.

Alleenstaande ouders met een minimumloon zijn er zelfs meer dan 16% op vooruit gegaan, waardoor de bizarre situatie is ontstaan dat alleenstaande ouders met een minimumloon onder de streep meer inkomen overhouden dan huishoudens met één modaal inkomen. Anders gezegd: puur fiscaal gezien zou een alleenverdiener met kinderen beter kunnen scheiden, waarbij beide ouders ten minste één kind onder hun hoede nemen. Dit is natuurlijk geen aanbeveling en geen gratis belastingtip van de ChristenUnie-fractie, maar het geeft wel aan hoe ruimhartig de inkomensondersteuning aan de onderkant van het inkomensgebouw kan uitpakken in verhouding tot huishoudens die van één modaal inkomen moeten rondkomen.

En tweeverdieners zijn er natuurlijk ook op vooruit gegaan in de periode 2010-2017.

Voorzitter, als je alleen al deze gegevens op je laat inwerken, dan kan ik niet anders dan heel blij zijn met dit wetsvoorstel. Het biedt een broodnodige correctie op de eerste acht jaar van dit decennium. Met een slimme oplossing, namelijk door het afbouwpunt voor paren te verleggen met € 16.750, krijgen eindelijk die huishoudens met kinderen en een inkomen tussen 1 en 1,5 keer modaal een financieel steuntje in de rug. Huishoudens in deze inkomensrange moeten in dit land hun financiële boontjes immers bijna helemaal zelf doppen. Stel dat een huishouden net geen € 40.000 verdient en in een huurwoning woont, dan heeft het geen recht op huurtoeslag, op zorgtoeslag en ook al geen profijt van de hypotheekrenteaftrek. Alleenstaande ouders hebben dat nadeel niet. Door de alleenstaande ouderkop van nota bene ca. € 3.100 bij twee kinderen, hebben deze ouders tot ongeveer een ton aan inkomen recht op kindgebonden budget.

En daarom ben ik blij dat de gezinnen met kinderen en twee ouders tussen 1 en 1,5 keer modaal door dit wetsvoorstel ook eens een positief inkomenseffect tegemoet kunnen zien. Ik vind het zo mooi om te zien dat na jaren van overigens terechte aandacht voor de koopkracht van de minima er nu ook inzet is voor jan modaal, voor ploeterende gezinnen met gewone inkomens. En dan is het mooi om te zien dat een eenverdiener op modaal met twee kinderen er door dit wetsvoorstel net zo veel op vooruit gaat als dat hij er de afgelopen acht jaar op achteruit is gegaan . Juist bij deze gezinnen was de afgelopen jaren schraalhans keukenmeester. Zij moesten sappelen om rond te komen. Enfin voorzitter, we hebben niet voor niets verschillende debatten in dit huis gevoerd over de kloof in belastingdruk tussen gezinnen met één en met twee inkomens. En niet alleen de belastingdruk was daarbij een issue, ook de extreme marginale druk. Daardoor hielden met name éénverdieners als ze iets meer gingen verdienen nauwelijks een cent over, met zelfs extreme negatieve uitschieters. Dat heeft het kabinet al gerepareerd met de wijziging van het afbouwpad in de huurtoeslag. En dit wetsvoorstel verlaagt de marginale druk nog eens voor gezinnen met kinderen tussen het minimumloon en modaal. Dit wetsvoorstel biedt met name deze gezinnen wat meer lucht, wat meer financiële ademruimte.

Kortom, niet een wet uit het ChristenUnie-paradijs, wel een prachtig compromis van een coalitie waar mijn fractie aan deelneemt. En natuurlijk had het voorstel nog mooier gekund. Bijvoorbeeld door het afbouwpunt te verleggen tot het punt waar het het afbouwtraject voor de alleenstaande ouder raakt. Maar ja, dan had dit wetsvoorstel nog zeker het dubbele gekost. Hoeveel extra middelen had dat eigenlijk gevergd, zo is mijn vraag aan de staatssecretaris.

Dit wetsvoorstel is kortom uitvoering van een afspraak uit het regeerakkoord. Een afspraak die niet losgezien kan worden van een aantal andere maatregelen in dat akkoord. Allereerst doel ik daarbij op de maatregelen in de inkomstenbelasting. En ten tweede op de extra impuls voor alle kindregelingen. Niet alleen gaat er meer geld naar het kindgebonden budget, ook naar de kinderbijslag en de kinderopvangtoeslag gaan extra middelen. In totaal kwam er door het regeerakkoord structureel bijna € 1 miljard bij voor gezinnen met kinderen.

En natuurlijk baal ik van de tergende tegenvaller, die de afgelopen weken is opgedoken. Deze tegenvaller staat volstrekt los van dit wetsvoorstel en van de afspraak in het coalitieakkoord, maar ja, hij moet natuurlijk wel opgelost worden. Voorzitter, natuurlijk word ik niet blij van de gekozen oplossing, maar mijn fractie accepteert deze wel. Het eenmalig niet indexeren van het kindgebonden budget is een lelijke, maar wel effectieve oplossing. Dat het overschot van € 10 miljoen wordt benut om het afbouwpunt nog iets te verleggen, dat vindt mijn fractie een goede geste.

Deze episode roept de vraag op waarom het regime bij de diverse toeslagen verschilt. Er had ook gekozen kunnen worden voor een wetsaanpassing, waarmee het kindgebonden budget in de pas ging lopen met de andere toeslagen. Vanuit burgers geredeneerd - en daar sta ik hier voor - is het juist weer voor te stellen dat het bij de andere toeslagen ook zo gaat, zoals het bij het kindgebonden budget had moeten gaan. Kan de staatssecretaris hierop reageren?

Dan nog een vraag over het kindgebonden budget en mensen die in Nederland wonen en net over de grens werken. Die hebben geen recht op het kindgebonden budget vanwege de Europese coördinatieregels die bepalen dat het werkland bevoegd is voor de sociale zekerheid. Hoe staat het in dit kader met de uitvoering van de moties van mijn collega’s Van der Graaf en Van der Molen? Ik vraag dat in dit debat, omdat onder andere een casus met kindgebonden budget een aanleiding was voor deze moties. Je zult als alleenstaande ouder immers maar in een krimpregio aan de grens wonen en net over de grens werk vinden. Dan ben je ongewild mooi de pineut, omdat in dat geval de Duitse kindregelingen net wat minder ruimhartig zijn.

Ondanks het gedoe met de tegenvaller, blijft dit wetsvoorstel een mooie bouwsteen in het bouwwerk van het regeerakkoord en een belangrijke steun in de rug voor veel gezinnen. Natuurlijk hebben we als het gaat om rechtvaardige belastingheffing en inkomensondersteuning echt nog wel wat te wensen over. Maar in zijn uitkomsten voegt dit verleggen van het afbouwpunt in het kindgebonden budget voor paren ontegenzeggelijk rechtvaardigheid toe in de uitkomsten van beleid. En als ik dan denk aan al die gezinnen die ondanks al hun gesappel de afgelopen jaren onder de streep ternauwernood een minimuminkomen overhielden, dan kan ik niet anders dan dankbaar zijn met dit prachtige compromis.

Voorzitter, ik zie daarom uit naar de termijn van de staatssecretaris en vooral naar een voortvarende uitvoering van dit wetsvoorstel.

Zo’n honderd bestuursleden van ...

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 19-02-2019 15:25

Zo’n honderd bestuursleden van christelijke studentenverenigingen werden in de Tweede Kamer verwelkomd voor het jaarlijkse jasje-dasje evenement van de ChristenUnie. Vanuit het hele land waren verenigingen aanwezig, zoals bijvoorbeeld VGS-Nederland, Ichthus, CSFR, Navigators en C.S.V. Nederland. Tijdens de bijeenkomst spraken Kamerleden Gert-Jan Segers en Eppo Bruins over de druk die jongeren ervaren en wat de politiek voor deze jongeren kan betekenen. Zo kwamen thema's aan bod als oplopende studieschulden, het klimaat, het onderwijs en de arbeidsmarkt. Aanstaande vrijdag 22 februari meer over deze onderwerpen! Benieuwd? Houd dan deze instagram-pagina in de gaten: https://www.instagram.com/coalitie_y Aan alle bestuursleden: bedankt voor jullie komst en input!