Nieuws van politieke partijen in Nederland inzichtelijk

316 documenten

Speech Rob Jetten Rally for Europe – Nederlandse versie

D66 D66 Nederland 20-01-2024 13:35

Beste Europeanen,

Het is altijd een idee dat de wereld een betere plek maakt. Ideeën evolueren in uitvindingen.

Af en toe brengt een uitvinding iets groots teweeg – met betekenis voor ons allemaal. Een gereedschap waar we nooit meer zonder kunnen.

Met Europese integratie is het precies zo. In principe een eenvoudig maar majestueus idee. In de praktijk een uitvinding, een machine die zijn belofte nakomt.

Als de eerste klimaatminister in de Nederlandse geschiedenis heb ik de werking van binnen gezien. Ik ga nu vaker naar Brussel dan dat ik mijn hond thuis zie. En deze stad, deze hoofdstad van Europa, blijft me verbazen. Haar historische belang.

Wij Europeanen vechten niet langer met wapens tegen elkaar. We sturen onze rechters naar Luxemburg en onze politici naar België. Ze komen samen in kleine grijze kamers. Onder verlaagde plafonds. In somber licht. Met een ernstig tekort aan koffie.

We gebruiken woorden, wetten, onderhandelingen, geduld. We compromitteren. We zitten samen in een kamer totdat we een oplossing hebben.

Op een dag als vandaag ben ik me zeer bewust van de verantwoordelijkheid om in de kamer te zijn waar het gebeurt. Om macht te gebruiken voor het goede. Om oplossingen te smeden voor vrede en menselijkheid.

Vandaag is het 20 januari. Op deze dag in 1942, precies 82 jaar geleden, kwamen vijftien nazi-functionarissen bijeen in een kamer bij de Wannsee, een meer aan de rand van Berlijn. Hun vergadering duurde minder dan twee uur. En in die tijd gebruikten ze hun individuele macht en verantwoordelijkheid om hun “eindoplossing” te bepalen.

Europa zoals we het vandaag kennen, is gebouwd als reactie op dat trauma. Om oorlog tussen staten materieel onmogelijk te maken. Om om te gaan met de onuitsprekelijke horror en de schaamte van de genocidale climax van de Europese burgeroorlog. Om ervoor te zorgen dat de kamer waar het gebeurt zijn krachten beperkt heeft. Haar moraal bewaakt door nieuwe lagen van Europese bescherming.

‘Nooit meer’ niet als een holle frase, maar als een praktisch uitgangspunt voor politiek handelen.

Pijn bleek de weg naar onze huidige Europese Unie.

In het westen van Europa leven we nu bijna 80 jaar in vrijheid en vrede. Een uniek lange periode in de geschiedenis. Een voorrecht. Moet het echt nog een periode van geweld, vernietiging en ineenstorting vergen voor Europese landen om te beseffen dat we elkaar nodig hebben? Zijn we zo kortzichtig? Dat is mijn grootste angst.

Hoeveel Europeanen herinneren zich de lessen van de geschiedenis?

Voor de jongere generatie van vandaag is Charles de Gaulle alleen maar een vliegveld. En, voeg ik eraan toe: Robert Schuman slechts een metrostation.

Van de 450 miljoen EU-burgers zou slechts een paar hen herkennen op een foto: Konrad Adenauer, Jean Monnet, Simone Veil, Louise Weiss en al die anderen die het Europese project tot een baken van welvaart en vooruitgang hebben gemaakt.

Het feit dat de mannen en vrouwen niet herkend zouden worden, lijkt me niet het belangrijkste probleem en blijft eigenlijk een specialiteit voor historici.

Zolang die honderden miljoenen EU-burgers blijven ervaren wat Europa betekent in hun dagelijks leven:

Betalingen doen met onze sterke en stabiele valuta;

Grenzen oversteken om te wonen, studeren, liefhebben en – als je zoals ik aan de grens woont – je hond uitlaten in Duitsland;

Veiligheid, kameraadschap en broederschap – ze liggen allemaal binnen handbereik!

Weet dit: een Verenigd Europa is een van de sterkste entiteiten ter wereld. Poetin wil ons verdelen en overheersen. Dat mogen we niet laten gebeuren. Wat onze verschillen ook zijn, we moeten samenblijven.

Ik zeg dit vandaag, omdat we aan de vooravond staan van weer een grote strijd voor Europa.

Extreemrechtse nationalisten dreigen de kracht van onze politieke samenwerking te ondermijnen.

Wilders, Meloni, Orbán, Le Pen winnen aan invloed.

Het probleem is niet langer dat ze onze Unie willen beschadigen door eruit te stappen. Het probleem is dat ze erin willen blijven om het volledig te vernietigen.

Terwijl de fysieke oorlog al is begonnen, de retorische oorlog… de strijd in taal en ideeën… de race tussen hoop wekken en angst zaaien… is nog maar net begonnen.

En dat ligt aan ons, liberalen en progressieven:

Doe we genoeg?

Iedereen in deze kamer: vertellen we een verhaal van hoop voor een betere toekomst?

Spreken we het hart aan,

dat in de politiek, net als in het leven, zoveel sterker is dan de geest?

Welke gesprekken voer je met mensen waarmee je het niet eens bent?

Ik zeg: we schieten tekort.

Laten we dat vandaag veranderen.

Ik zal niet langs de kant van de weg staan met een bord “Pas op voor populisten!”

Vandaag is een waarschuwing. Tijd om wakker te worden!

Doe je mee?!

Mijn neefjes en nichtjes, jullie kinderen, zouden over vijftig jaar tegen elkaar moeten zeggen: ‘wow, 130 jaar vrijheid en vrede, dat is prachtig!’

En of ze de leiders kunnen noemen die toen opkwamen voor Europa… Het kan me niet schelen…

… zolang ze maar weten dat Europeanen hebben besloten te strijden voor vrede, veiligheid, welvaart en geluk.

En dat het winnen van elke strijd begint met deze beslissing (!)

Als je Fransen op één wilt zetten, moet je Europa op één zetten.

Als je Italianen op één wilt zetten, moet je Europa op één zetten.

Als je Nederlanders op één wil zetten, moet je Europa op één zetten.

Het bewijs van 80 jaar steeds nauwere eenheid is dat de dingen alleen maar beter zijn geworden voor ons.

We hebben al een interne markt. Dat geeft ons grote welvaart.

We hebben gedeelde waarden, verankerd in gemeenschappelijke wetten, die mensen vrijheid en kansen geven.

Nu moet de vraag zijn: “Wat is het volgende goede dat we samen gaan bereiken?”

Voor mij is het antwoord duidelijk: collectieve veiligheid.

We hebben een Europees defensie nodig die klaar is om ons eigen grondgebied te beschermen.

We hebben bewezen dat we snel kunnen veranderen.

We kunnen wendbaar zijn.

We zijn meesterimprovisatoren.

Kijk naar wat er gebeurde na covid:

Europese economische steun, Europese vaccins.

Kijk naar wat we deden nadat we afgesneden waren van Russisch gas:

we kwamen samen en losten het op.

Dat is de houding die we nodig hebben. Nu meer dan ooit.

Een andere crisis loert om de hoek.

Een nieuwe periode van Trump in Amerika.

Laten we hopen dat de Democraten aan de macht blijven, maar er tegelijkertijd voor zorgen dat we onze eigen zaken zo snel mogelijk op orde hebben.

Bouw een Europa dat klaar is om ons eigen grondgebied te verdedigen.

Als we verdeeld staan, zijn we verloren.

Als we samen staan, kunnen en zullen we het kwaad aan onze grens verslaan.

Beste vrienden,

Vrede en veiligheid gaan niet alleen over Rusland en Oekraïne, Israël en Palestina, of enig ander gewapend conflict.

Ze gaan ook over klimaat, energie, migratie, gezondheid en werk.

De EU die we nu nodig hebben, moet in staat zijn de Vijf Grote Vragen van onze tijd te beantwoorden:

Ten eerste, wilt u een groenere industrie, een gezonder continent en een schoner land?

Zet dan Europa op één.

Als we samenwerken, kunnen we de kracht van de zon in Spanje benutten, van water in Scandinavië en de windkracht van onze Noordzee. We zullen Europese fondsen creëren om de kritieke grondstoffen die we wanhopig nodig hebben, te delven, te ontwikkelen en te recyclen.

En vergeet niet: dit is de tijd om natuur en landbouw te genezen. De ziel van Europa bevindt zich niet alleen in onze steden, pleinen en kathedralen, maar ook in onze bossen, vlaktes en heuvels. Lokaal voedsel in een gezond landschap – dat is de missie. Geen tijd te verliezen: laten we nu alle bio-industrie beëindigen en pesticiden verbieden!

Ten tweede, wilt u meer geld overhouden aan het einde van de maand?

Zet dan Europa op één.

Laat Europa betere lonen en arbeidsomstandigheden afdwingen. Laat Europa kinderopvang verspreiden als een openbaar goed voor heel Europa, mensen bevrijden en economische groei stimuleren. We verdienen ons geld in Europa. Laten we eerlijke en groene handelsdeals over de hele wereld sluiten. Dit is geen tijd voor gemakzucht, maar voor ambitie! Niet voor minder, maar voor meer!

Ten derde, wilt u een digitale wereld gebaseerd op uw waarden?

Zet dan Europa op één.

Laten we stoppen met het bouwen van disfunctionele leugendetectiesystemen voor migranten, en beginnen met het gebruik van AI om windturbines beter te laten presteren; Stop met het uitgeven van publiek geld aan algoritmen voor grote bedrijven, begin met het gebruiken van machine learning om ontbossing in kaart te brengen; Laten we onze gezamenlijke digitale kracht op een positieve manier gebruiken.

Vierde: maakt u zich zorgen over migratie?

Zet dan Europa op één.

De tijd om mislukte deals te sluiten met dictators is voorbij. Het is nu tijd om veilige en legale routes te creëren voor degenen die terecht bescherming zoeken in Europa. Bescherm onze gemeenschappelijke Europese grens, zodat we onze binnenlandse grenzen open kunnen houden. En laten we volwassen zijn: we kunnen allemaal ons eerlijke deel van vluchtelingen opnemen. Veel handen maken licht werk.

En tot slot, het meest fundamenteel: wilt u de angst voor oorlog wegnemen?

Zet dan Europa op één.

Zodat we eindelijk onszelf op dit geweldige continent kunnen verdedigen! We kunnen alleen onze individuele soevereiniteit behouden als we onze collectieve solidariteit bewaken. We geven 240 miljard euro uit aan defensie, evenveel als de Chinezen, 3 keer meer dan de Russen, en toch zijn we niet in staat onszelf te verdedigen. Dit is een belediging voor belastingbetalers in heel Europa en het moet veranderen. We hebben een Europese pijler binnen de NAVO nodig die onafhankelijk kan opereren wanneer dat nodig is. We hebben een Europese minister van Defensie nodig. We moeten stoppen met terugdeinzen voor onze eigen potentiële kracht. We zijn een vredesmachine die is overgegaan naar een oorlogsoperatie. Laten we daarnaar handelen!

Onze nieuwe Europese stabiliteit is gebaseerd op onze wil om samen zo ver mogelijk in de toekomst te kijken.

Ik noem het zelf: ‘Europa als onze Staat van Zijn en Toebehoren’.

Het Europese project is geboren uit de moed van zijn inwoners.

We moeten bewijzen dat we elke Europeaan horen,

reageren op de angsten van onze medeburgers.

De extreemrechtse nationalistische elite staat los van wat mensen willen en nodig hebben.

Liberaal-democraten moeten opstaan en mensen een stem geven.

75% van de Europeanen wil Oekraïne de financiële steun geven die het nodig heeft, niet knus bij een Russische dictator gaan zitten.

77% van de Europeanen wil een gemeenschappelijk defensie- en veiligheidsbeleid, niet een volledige ontkenning van de realiteit van de wereld.

85% van de Europeanen wil massale investeringen in hernieuwbare energie, niet een volledige ontkenning van de klimaatwetenschap.

Europa geeft ons kracht en daadkracht. Het stelt ons in staat om met angst om te gaan. Het geeft ons hoop. En het is onze verantwoordelijkheid, allen hier in deze zaal, om die hoop te laten horen.

Beste Europeanen,

Onze politieke familie mag nooit de fout maken om het verrechtsen te normaliseren.

We voeren deze verkiezing om vrijheid tegen tirannie te verdedigen. Democratie tegen autocratie. Stabiliteit tegen chaos.

Als we politici als Le Pen, Orban of Wilders mogelijk maken en normaliseren,

corrumperen we vrijheid. We bezoedelen democratie. We verliezen ons recht om te spreken.

Deze progressief liberale familie – onze trotse Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa en de Renew-groep in het Europees Parlement – heeft onze moedige Oekraïense broeders en zusters verwelkomd.

Ik ben dankbaar dat enkelen van hen hier vandaag zijn.

Laten we hen nooit verraden door samen te werken met degenen die openlijk bewondering hebben voor de Russische dictator die hun landgenoten heeft afgeslacht.

Laten we bondgenoten zijn, niet van onderdrukking, maar van bevrijding.

Dat is wie we zijn.

Dat is onze liberale overtuiging!

Beste Europese vrienden,

We moeten de strijd voor Europa winnen, van 6 tot 9 juni.

Onze vrienden in Polen hebben ons laten zien dat het mogelijk is.

Dus vraag ik jullie hier in de zaal: doe alsjeblieft met me mee!

Stil blijven is niet langer je ticket naar veiligheid en zekerheid.

Laten we contact maken met al diegenen die bezorgd zijn.

Luister naar hun zorgen.

Spreek over de missie van Europa om de controle over ons lot terug te nemen.

En erken dat bang zijn soms bij het leven hoort.

Er is geen schaamte in twijfel.

Zelfs Churchill, Veil en Delors waren geen geboren Europeanen, maar raakten tijdens hun leven overtuigd van het idee. Europa is iets wat je ergens in je leven kunt grijpen – om nooit meer los te laten.

Dat was zeker het geval voor François Mitterrand, een van de ondertekenaars van het Verdrag van Maastricht.

Zijn campagne voerde de optimistische slogan:

L’avenir c’est maintenant’.

(korte pauze)

L’avenir c’est maintenant.

That’s where we are. That’s the spirit we need.

Not to foresee the future, but to invent it.

Not later. Now.

The future is now.

Die Zukunft is jetzt.

El futuro es ahora.

De toekomst is nu.

Or, in the words of our European, Ukranian friends…

Maibutne vzhe zaraz

Europaspeech Sigrid Kaag

D66 D66 Nederland 23-06-2023 09:07

Bij de afsluiting van het academisch jaar van het College of Europe in Brugge heeft onze politiek leider en vicepremier Sigrid Kaag haar Europese visie uiteengezet.

Kox opent Europese top Raad van Europa

SP SP Nederland 17-05-2023 17:55

Deze week vindt de Vierde Europese top van regeringsleiders van de Raad van Europa plaats in Reykjavik. SP-senator en president van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa Tiny Kox opende samen met de premier van IJsland en de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa het algemeen debat, voorafgaand aan de slotverklaring: 'Het herstellen, versterken en wellicht opnieuw uitvinden van de Europese democratische veiligheid en op regels gebaseerd multilateralisme tegen agressief unilateralisme is een existentiële uitdaging geworden en een belangrijke reden om hier vandaag bijeen te komen. Onze Assemblee stelt het op prijs dat onze inbreng door u zo serieus wordt genomen. We complimenteren u met de resultaten.'

Hij sprak de volledige steun van de Assemblee uit voor het creëren van een alomvattend systeem om gerechtigheid voor Oekraïne te waarborgen. Een systeem dat onder andere bestaat uit een ad-hoc tribunaal voor the crime of agression, een schaderegister voor Oekraïense burgers en een mechanisme om de terugkeer van ontvoerde Oekraïnse kinderen te waarborgen.

De Assemblee steunt ook volledig, zei hij, een 'beter beschermd' Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, met het gezag van het Hof 'beter beschermd en de uitvoering van zijn uitspraken beter gegarandeerd', evenals de toetreding van de EU tot het Verdrag. 'Met u', voegde Kox eraan toe, 'willen we de gevaarlijke terugval van de democratie keren, door de onderliggende oorzaken aan te pakken en door bindende principes voor democratie in al onze lidstaten te formuleren.'

'En met u zijn we het erover eens dat het recht op een schone, gezonde en duurzame omgeving wordt erkend als een fundamenteel mensenrecht. Dit is het moment om te handelen', zei Kox. 'We staan voor enorme uitdagingen. Laten we de moed tonen om ze tegen te gaan. Onze burgers eisen het, onze burgers verdienen het. Laten wij degenen zijn die het doen.'

Kox spreekt in Vredespaleis over 75 jaar Raad van Europa

SP SP Nederland 03-03-2023 19:34

Vijfenzeventig jaar gelden namen meer dan 750 afgevaardigden uit heel Europa deel aan de historische stappen naar Europese vrede op het Congres van Europa in Den Haag. Tegen die achtergrond kwamen op 1, 2 en 3 maart de delegatieleiders, commissievoorzitters, vice-voorzitters en fractievoorzitters van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa (PACE) samen in het Vredespaleis in Den Haag. Onder leiding van, SP-senator en president van de assemblee, Tiny Kox werd er teruggeblikt op 75 jaar Raad van Europa, en werd er vooruit gekeken naar de toekomst van Europa’s oudste en grootste verdragsorganisatie.

Kox: ‘Vijfenzeventig jaar geleden, op een moment dat Europa in puin lag en rouwde om de miljoenen doden die de Tweede Wereldoorlog heeft veroorzaakt, kwamen hier in Den Haag honderden politici, wetenschappers, journalisten, schrijvers en anderen bijeen in het ‘Congres van Den Haag’ om te debatteren over de mogelijke contouren van een naoorlogs Europa. Dit om te voorkomen dat er opnieuw een derde, en mogelijke laatste wereldoorlog op Europese bodem zou uitbreken. De afgelopen dagen hebben we de uitdagingen besproken waarmee Europa nu wordt geconfronteerd. En hoe de top van de Raad van Europa die in mei in Reykjavik zal worden gehouden, kan helpen om samenwerking te versterken en indien nodig opnieuw uit te vinden om de fundamentele rechten en vrijheden van onze 700 miljoen burgers te beschermen.’

Jaarlijks EU-rapport legt rechtsstaatsproblemen pijnlijk bloot

D66 D66 Nederland 13-07-2022 11:37

Er zijn ook verbeteringen te melden, zoals hervormingen van het rechtsstelsel in Slowakije of maatregelen tegen corruptie in Bulgarije. Ondanks de diepgaande en kritische analyses, blijft de Commissie te diplomatiek. Dat is geen toeval: in tegenstelling tot de eis van het EP, weigert de Commissie het rapport te laten opstellen door onafhankelijke experts. Door het rapport helemaal zelf op te stellen, in nauwe samenspraak met de regeringen, bindt de Commissie haar eigen handen. Daardoor worden sommige regeringen in het rapport ontzien, en worden sommige netelige kwesties vermeden.

Sophie in ’t Veld: “Het is grote winst dat het jaarlijkse EU-rechtsstaatsrapport nu ook aanbevelingen per land bevat, maar het is doorspekt met vage taal om de lidstaten niet teveel voor het hoofd te stoten. Er is nog een hele weg te gaan om te komen tot wat het Europees Parlement aan de Commissie vraagt: een onafhankelijk rapport met tanden.”

Geen Europees burgerservicenummer

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 02-06-2022 15:25

Door Don Ceder op 2 juni 2022 om 17:16

Lees voor

Geen Europees burgerservicenummer

Nederland moet niet meewerken aan de invoering van een Europees burgerservicenummer. Die oproep heb ik vanmiddag gedaan in een motie die door de Kamer werd gesteund. In de motie vraag ik staatssecretaris Van Huffelen zich bij Europese onderhandelingen in te spannen om zo’n Europees BSN te voorkomen. Mocht dat niet lukken, dan moeten we als Kamer eerst opnieuw met elkaar in debat over alternatieve stappen die Nederland kan zetten voordat het Kabinet verdere beslissingen kan nemen.

Een Europees burgerservicenummer is namelijk niet nodig en niet zonder risico. Het maakt het makkelijker om mensen online te volgen of om burgers te profileren. Het risico op datalekken is ook groter en de gevolgen kunnen enorm schadelijk zijn. Daarom verzoeken we de staatssecretaris om aan de Europese onderhandelingstafel haar uiterste best doen om een gewijzigd plan tot stand te brengen. En als dat niet lukt moeten wat ons betreft alle opties op tafel liggen.

Daarnaast steunde de Kamer vandaag ook nog een tweede motie die door mij is ingediend. Die roept de regering op om een Europese digitale identiteit, als deze er komt, altijd vrijwillig te laten zijn en op geen enkele indirecte wijze verplicht te maken. Zodat mensen zelf zeggenschap houden over hun eigen data.

President Parlementaire Assemblee Raad van Europa vraagt om nieuwe Europese Top

SP SP Nederland 21-05-2022 12:03

SP-senator Tiny Kox, president van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa, is erg blij dat Europa’s oudste en grootste verdragsorganisatie zich gaat hervormen en versterken. Op korte termijn wordt daartoe een topontmoeting belegd van staatshoofden en regeringsleiders van de 46 lidstaten. Directe aanleiding is de Russische aanval op Oekraïne. Die leidde tot beëindiging, na 26 jaar, van het Russische lidmaatschap van de Raad van Europa. Diepere reden is de dringende behoefte aan een nieuwe Europese politieke architectuur en een effectiever multilateralisme.

Tijdens de jaarlijkse ministeriële conferentie in Turijn van de ministers van buitenlandse zaken van de lidstaten betoogde Kox dat na de unilaterale aanval van Rusland op Oekraïne de noodzaak tot versterking van het multilateralisme in Europa alleen maar dringender geworden is. 'Volgens de Assemblee, hoort de Raad van Europa de hoeder te blijven van democratische veiligheden, mensenrechten en rechtsstatelijkheid in Europa. Daarmee gaat hand in hand dat de Raad van Europa een echt platform moet blijven voor multilateralisme, evenals een onafhankelijk forum voor een uitgebreide en inclusieve politieke dialoog', aldus Kox in Turijn. ‘Dan – en alleen dan - kan de Raad van Europa fungeren als een hoeksteen van Europese politieke architectuur.’

Kox noemt de inval van Oekraïne als een van de redenen waarom een top nodig is: ‘Laten we ons inspireren door hoe we als Raad van Europa gereageerd hebben op Ruslands’ schaamteloze schending van onze verplichtingen: dat was onmiddellijk, resoluut en in voorbeeldige samenwerking. Lidmaatschap van de Raad van Europa krijg je niet voor niets. Juist omdat lidmaatschap bijdraagt aan de meest waardevolle, vitale en duurzame bescherming voor onze lidstaten en inwoners. Deze inwoners vragen nu, meer dan ooit, terecht, om een veiliger en duurzamer Europa.’

Het idee van een nieuwe top komt niet uit de lucht vallen. Al sinds 2017 wordt er vanuit de Parlementaire Assemblee bij de regeringen op aangedrongen. Kox: ‘Nu zijn onze regeringen ook zover. En terecht: als er ooit een moment was waarop de vraag beantwoord moet worden waartoe deze organisatie op aarde is, dan is dat nu!’ Als voorzitter van de Parlementaire Assemblee hield Kox de ministers voor dat er geen eenvoudige antwoorden te vinden zijn: ‘We zijn politici, geen tovenaars. Maar als de wil tot vernieuwing en versterking van het multilateralisme in Europa bestaat, dan zal er ook een weg gevonden kunnen worden, in het belang van onze meer dan 700 miljoen burgers in onze 46 lidstaten.’

Een EU voor de burger

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 09-02-2022 16:47

Door Tineke Huizinga op 9 februari 2022 om 16:00

De wereld waarin wij leven wordt in een razend tempo kleiner. Een vleermuis op een markt in China zet binnen een paar maanden de hele wereld en de wereldeconomie op zijn kop. De coronacrisis heeft ons veel geleerd, ook dat de grote afhankelijkheid van de Europese economie van producten uit andere delen van de wereld onze economie heel kwetsbaar maken. Dat maakt duidelijk dat de Europese Unie op dit moment de juiste schaal is om weerbaar en min of meer onafhankelijk te kunnen leven in Europa. De landen van de EU hebben elkaar nodig.

Het ideaal van de EU, vastgelegd in het verdrag, is het zijn van een waardengemeenschap. Aan toetreders tot de Unie worden eisen gesteld op het gebied van de nationale rechtsstaat en democratie. Voor een goed functionerende Unie is een gemeenschappelijke basis met gedeelde waarden een voorwaarde. Het vrije verkeer van goederen en mensen, het samen kunnen optrekken op het gebied van klimaat, een gezamenlijk migratiebeleid vereist dat de landen globaal genomen dezelfde uitgangspunten hebben. Dat is niet alleen nodig om effectief te kunnen samenwerken, het is vooral ook een keuze uit overtuiging. De EU kiest voor de democratische rechtsstaat omdat zo’n rechtsvorm de inwoners de beste bescherming geeft tegen willekeur en machtsmisbruik. Het opkomen voor de rechtsstaat binnen Europa is opkomen voor de burgers van de Europa. Zij zijn de verliezers wanneer de rechtsstaat niet wordt gerespecteerd.

Dit leidt wel tot de vraag in hoeverre het functioneren van de Unie zelf democratisch en transparant is. Naarmate de EU meer taken op zich neemt of zijn taken uitgebreid ziet worden en linksom of rechtsom meer zeggenschap krijgt, wordt het steeds belangrijker dat de besluitvorming binnen de Unie helder en transparant is. Dat helder is welke argumenten doorslaggevend zijn, welke actoren een rol spelen en hoe de machtsbalans is waaronder besluiten tot stand komen. Op dat gebied zijn nog veel onduidelijkheden en ook zaken in ontwikkeling. Het is belangrijk dat de rechtsstatelijkheid van de EU langs de meetlat van de trias politica en de checks and balances wordt gelegd. De EU is een project waar nog veel zich zal moeten uitkristalliseren, het is een permanente metamorfose (Caroline de Gruyter) en het adagium ‘al doende leert men’, geldt ook hier. Het is daarom goed dat er gezamenlijk na wordt gedacht over de toekomst van Europa.

'De vraag of wij in staat zijn om Polen en Hongarije uiteindelijk in het rechtsstatelijke spoor te krijgen, is wellicht de grootste test voor de houdbaarheid van de EU.'

Als we het hebben over Europese rechtsstatelijkheid kunnen wij niet om Hongarije en Polen heen. De Europese Unie heeft een aantal mogelijkheden om deze landen tot de orde te roepen. Maar de praktijk is weerbarstiger dan het op papier lijkt. De uitspraak op grond van een inbraakprocedure wordt niet nageleefd. Artikel 7 procedures leiden tot goede gesprekken, maar voorlopig niet tot een resultaat. Het is onbevredigend dat in feite alleen financiële druk overblijft om de lidstaten te bewegen om recht te doen aan de beginselen van een democratische rechtsstaat. De minister van BuZa van Frankrijk, huidig voorzitter van Europa, heeft al aangekondigd dat het korten van steun aan Polen slecht is voor de Unie vanwege de grootte van de Poolse economie. Het is zoeken naar andere wegen naast financiële prikkels om de situatie in Polen en Hongarije te verbeteren. De vraag of wij in staat zijn om Polen en Hongarije uiteindelijk in het rechtsstatelijke spoor te krijgen, is wellicht de grootste test voor de houdbaarheid van de EU.

'Want de EU gaat niet over lidstaten, maar over burgers, die vrij en in vrede in Europa moeten kunnen wonen.'

De coronacrisis en de klimaatverandering hebben ertoe geleid dat in onderdelen van onze samenleving meer en meer de waarde van de EU wordt ingezien, tegelijk staat de EU onder druk. De EU staat onder druk wat betreft de gemeenschappelijke waarden die niet door ieder land worden nageleefd, zoals ik hiervoor schetste. Maar de EU en ook onze rechtsstaat kunnen ook onder druk komen te staan door de opkomst van populisten en in hun spoor sceptici. Of andersom. Zij betwijfelen de betrouwbaarheid van democratische processen en soms ook de onafhankelijkheid van volksvertegenwoordigers in het eigen land en in de EU.

Iedereen is vrij om zijn eigen mening te hebben over de waarde van onze rechtsstaat en van de Europese Unie, maar in dit licht baart het mij grote zorgen dat er sterke aanwijzingen zijn dat ook vanuit het buitenland welbewust valse informatie binnen de EU wordt verspreid. Geruchtenstromen bedoeld om verwarring te zaaien en vraagtekens te plaatsen bij democratische processen. Hoe ontwrichtend voor de democratie dat kan zijn heeft de bestorming vorig jaar van het Amerikaanse Capitool laten zien. Deze desinformatie is een bedreiging voor onze rechtsstaat en de aanpak ervan moet prioriteit krijgen. Zowel in Nederland als in de EU.

Het is goed dat er binnen de EU meer aandacht komt voor de rechtsstaat. Die rechtsstaat moet beschermd worden. Tegen desinformatie van buitenaf, maar ook tegen ondermijning van binnenuit. Die bescherming van de rechtsstaat moet samengaan met een transparante EU die zelf ook rechtsstatelijk gecontroleerd wordt. Daar plukken de burgers van Europa de vruchten van. Want de EU gaat niet over lidstaten, maar over burgers, die vrij en in vrede in Europa moeten kunnen wonen.

Algemene Politieke Beschouwingen 2020 - DAG 1

PVV PVV Nederland 16-09-2020 12:20

Geert Wilders: ‘‘Speech met interrupties: ruim twee uur lang. Fel Debat. Heerlijk. Kom maar op. Nederlanders weer op 1!’’

Hoorzitting kandidaat-ministers Tweede Kamer

D66 D66 Nederland 10-09-2020 04:35

In veel gemeenteraden worden wethouders al gehoord voordat zij worden benoemd. En ook het Europees Parlement houdt openbare hoorzittingen met de beoogde Eurocommissarissen. Daarbij biedt het eigen Reglement van Orde het Europees Parlement voldoende handvatten om de toekomstig bestuurders stevig te ondervragen op hun kunnen en kennis. Tijdens de recente formatie van de Europese Commissie werd de kandidatuur van drie Eurocommissarissen teruggetrokken nadat twijfels over hun geschiktheid waren gerezen. Ook in Nederland is het voorgekomen dat bewindspersonen na zeer korte tijd moesten opstappen. Door een hoorzitting kunnen dergelijke incidenten worden voorkomen.

De benoeming van de bewindspersonen blijft in navolging van artikel 48 van de Grondwet voorbehouden aan de minister-president en de Koning.