De politiek bevindt zich in een vertrouwenscrisis. Met name het vertrouwen in partijen en politici is gedaald. Momenteel is slechts 2,2% van de kiesgerechtigden lid van een politieke partij. Het laagste aantal sinds de Tweede Wereldoorlog. Ondertussen verdelen deze partijen wel bijna alle invloedrijke posities. Ook de lokale politiek kampt met afnemende legitimiteit. Sinds afschaffing van de opkomstplicht in 1970, gaan steeds minder mensen stemmen. Met als dieptepunt de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Slechts 53% bracht een stem uit, de laagste opkomst ooit. Tegelijkertijd krijgt de gemeente steeds meer bevoegdheden en wil een ruime meerderheid van de Nederlanders meer inspraak. 

Binnen de democratische rechtsstaat is zeggenschap een centraal beginsel. Dat hebben we op dit moment vertaald naar een gekozen volksvertegenwoordiging op basis van politieke partijen. Het is echter onze opdracht om daadwerkelijke zeggenschap voor inwoners te realiseren. Dat hoeft niet per se via een gemeenteraad. Wordt zeggenschap van de bevolking daarmee onvoldoende verzekerd, dan zijn we staatsrechtelijk verplicht te zoeken naar alternatieven of aanvullingen. De bestuurder die denkt: 'het systeem is af, we kunnen op het pluche rusten' heeft het dus bij het verkeerde eind. 

Gelukkig zijn we in Wijk bij Duurstede al flink aan de slag met bestuurlijke vernieuwing. Herinrichting van de Dorpsstraat en Zandweg, zijn uit handen gegeven aan inwoners en vrijwilligers. En ook de nieuwe aankleding en verkeersinrichting van de Markt, is vormgegeven door een brede groep van direct en indirect belanghebbenden. GroenLinks wil door op de ingeslagen weg en hoopt een nog bredere dwarsdoorsnede van de samenleving aan te spreken. Juist de mensen die je normaal niet hoort en die niet staan voor een bepaald belang. Daarom wordt binnenkort ons voorstel over burgerpanels besproken: groepen van inwoners, samengesteld door loting, die de gemeente adviseren over belangrijke onderwerpen. Van inspraak naar zeggenschap! 

Niek van Staaden