Nieuws van politieke partijen in Nederland over ChristenUnie inzichtelijk

520 documenten

Recht doen aan mensen

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 24-09-2021 12:13

Door Gert-Jan Segers op 24 september 2021 om 11:26

Houd altijd oogcontact! Zolang je oogcontact hebt, zie je elkaar als mens. Dat was mijn oproep en verlangen deze week tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Het was een les die ik twee weken geleden leerde toen ik een dag optrok met Harky Klinefelter. Als twintiger liep hij met Martin Luther King mee in de beroemde mars door Selma. En als ze destijds omringd werden door een vijandige menigte, zorgden ze ervoor dat ze altijd oogcontact hielden met de mensen tegenover hen. Nu is hij een tachtiger en woont hij in Steenwijkerwold in Nederland. Maar nog even gedreven als daar en toen.

‘Houd oogcontact!’ Een oproep aan de overheid om mensen nooit te zien als dossier. Een oproep aan de samenleving, aan onszelf, in een Coronatijd waarin we elkaar soms uit het oog dreigen te verliezen. Maar vooral een oproep aan mezelf: blijf altijd de ander zoeken.

Maar laat het daar dan niet bij blijven. Soms moet je elkaar niet te lang in de ogen blijven kijken, maar moet je samen gewoon aan de slag. Handen uit de mouwen. Samen het goede zoeken.

En wat ben ik dankbaar dat het dan lukt om in Nederland tot mooie resultaten te komen. Dat we als politieke partijen in een tijd van verdeeldheid en polarisatie, wel zoeken naar een weg vooruit. Hoe we samen stappen kunnen zetten om de problemen van onze tijd aan te pakken.

Ik kijk terug op een week waarop we als ChristenUnie ons hart konden laten spreken. Met onze inzet voor zorgsalarissen, voor compensatie van de stijgende energierekening, voor een isolatieprogramma dat sociaal en duurzaam is, voor de bouw van meer sociale huurwoningen en veel meer dat u hieronder vindt. Een week waarin we konden laten zien wat recht doen aan mensen en aan de schepping, voor ons betekent.

En daarin hebben we samengewerkt met de voormalige coalitie en de voormalige oppositie. Samen hebben we het goede gezocht voor ons land.

Op die manier hoop ik dat we verder kunnen. Met de les van die oude dominee uit Steenwijkerwold in ons achterhoofd: houd oogcontact!

En dan aan de slag.

---

Resultaten van de inzet van de ChristenUnie

Omzien naar mensen met een kleine beurs

Fatsoenlijke behandeling voor arbeidsmigranten

Verlagen energierekening voor MKB en glastuinbouw

Politieke beschouwingen: snakken naar 'de Tweede Berg'

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 23-09-2021 09:30

Door Gert-Jan Segers op 22 september 2021 om 22:12

Politieke beschouwingen: snakken naar 'de Tweede Berg'

Bijna twee weken geleden heb ik een dag doorgebracht met Harky Klinefelter, een van de naaste medewerkers van Martin Luther King. Als twintiger sloot hij zich aan bij de burgerrechtenbeweging en liep hij mee met de beroemde mars door Selma. Nu is hij een oude dominee die in Steenwijkerwold woont, een tachtiger, maar nog even bevlogen.

Hij deelde me vorige week vrijdag een detail dat me raakte. Hij zei: ‘Als wij zo’n stad in gingen en we liepen daarheen dan wisten we, we worden vroeg of laat omringd door een vijandige menigte. Vroeg of laat stuiten we op politieagenten die niet zullen terugdeinzen voor geweld.’ ‘Maar één ding’ zei hij, ‘houd altijd oogcontact. Want zolang mensen je zien als een mens, zolang je oogcontact hebt, ben je geen ding en kunnen ze niet doen wat ze willen. Houd oogcontact.’

Dat is een les die wij hier en nu, in hele andere omstandigheden en hele andere context, goed ter harte kunnen nemen.

Er is in politiek Den Haag en in onze samenleving, zeker in de coronacrisis, sprake van polarisatie en onderling wantrouwen. Het blijkt nu extra ingewikkeld, en dat merken we ook vandaag, om op een goede manier met elkaar politiek samen te werken. En als we verschillen over coronabeleid, dan gaat het er soms zo heftig aan toe dat we elkaar uitschelden voor ofwel een wappie ofwel Qrankzinnig met een Q. Juist in deze tijd, juist nu, is dit de les van Harky Klinefelter. Houd oogcontact.

Ook een dienstbare overheid staat of valt met het hebben van oogcontact. Net als veel mensen hier heb ik de documentaire ‘Alleen tegen de staat’ deze week gezien. Hartverscheurende verhalen van vrouwen, van moeders die geplet zijn door de staat. Die verbitterd zijn, die vernederd zijn door overheidshandelen.

We kunnen onze mond vol hebben over een nieuwe bestuurscultuur, een open bestuurscultuur. Maar als het nu ergens op aankomt dan is het een overheid die oogcontact houdt. Oogcontact met mensen zodat ze niet weggezet kunnen worden als fraudeurs of als een dossier of als een ding, maar dat ze altijd mens blijven.

Ik wil de minister-president vragen: Hoe staat met de voornemens om te werken aan die andere overheid? We hebben gezegd, elk schrijven van een overheid zou moeten ondertekend met naam en toenaam, met een telefoonnummer, met een e-mailadres. Die overheid moet bereikbaar zijn, die moet een gezicht krijgen.

Is wetgeving al doorgelicht op hardheidsclausules? Zodat we niet mensen die allemaal van elkaar verschillen toch allemaal noodgedwongen gelijk behandelen? Of stelt die hardheidsclausule ons in staat om ieder mens in de ogen te kijken en recht te doen?  Kan de minister-president ons op dit punt bijpraten?

Tot zover de les van Harky Klinefelter. Laten we in vredesnaam met elkaar oogcontact houden.

In deze politiek ingewikkelde tijden is het misschien raadzaam om wat minder te praten over onze verschillen met anderen en wat meer over onze idealen voor dit land. En dit debat is daar de aangewezen plek voor.

Deze zomer las ik dit boek, De Tweede Berg, geschreven door David Brooks, Columnist van de New York Times. Dit is een prachtig boek, een zoektocht naar een zinvol leven. Het beschrijft twee bergen en het begint bij die Eerste Berg.

Die Eerste Berg is de berg van zelfontplooiing, waarin het draait om jezelf, om je unieke ‘ik’. Het is de berg van het pakken van je kansen, de berg van geld, goed en imago. De bedrijven op de Eerste Berg gaan voor maximale winst, desnoods ten koste van mensen, desnoods ten koste van de natuur. En de unieke belevenissen die je op die Eerste Berg wilt hebben, gaan natuurlijk per vliegtuig. Het leven op de Eerste Berg drukt zwaar op onze samenleving, op schepping en op het klimaat.

We worden die Eerste Berg opgestuwd door de bevlogen toespraak bij de diploma-uitreiking waar die bevlogen docent zegt: ‘jaag je droom na! Als jij je kansen pakt, reik naar de sterren… het kan!’  We hebben geslaagde filmsterren, sporthelden en influencers, die ons op Instagram prachtige foto’s laten zien van een geslaagd leven en hun verhalen vertellen, dat zij moeite hadden, maar ze hebben overwonnen, en kijk eens: ze hebben succes. En ze vertellen ons dat je de kansen die je krijgt, moet pakken. Het Zwitserleven is een kwestie van kiezen. Het is een keus.

Maar er hoeft maar iets te gebeuren en dan val je toch echt van die berg af en beland je in een dal, in een crisis. Zo’n persoonlijke crisis kan kort of lang duren, maar dan ligt wel de Tweede Berg voor je.

Dat is de berg waarin het niet langer alleen maar om jezelf draait, maar het draait om duurzame verbintenissen, trouw, om zorg voor elkaar, zelfopoffering.

Een zinvol leven waarin je weet dat wij allemaal kleine krabbelaars zijn, kwetsbare mensen. En dat we het alleen redden als andere mensen ons helpen. je zelf een kleine, kwetsbare krabbelaar bent die alleen met hulp van anderen je leven kan leven. En ondernemers van de Tweede Berg zorgen goed voor hun personeel en willen niet dat hun werk ten koste gaat van de natuur, van de schepping. Het is ook een kleine stap van dit boek, van David Brooks, naar onze politieke keuzes hier en nu. Want elke keuze die we maken duwt ons ofwel de Eerste Berg op, ofwel de Tweede Berg op.

Ons belastingstelsel gaat er eigenlijk helemaal vanuit dat je vooral een individu bent en dat vooral betaald werk je gelukkig maakt. Mensen die op hun plek in hun gezinsleven ervoor kiezen om wat meer te zorgen en minder te werken, worden fiscaal steeds zwaarder gestraft.

Het Leenstelsel is eigenlijk helemaal bedacht op die Eerste Berg. Het is bij uitstek een uiting van de meritocratische belofte. Als jij hard werkt, als jij investeert in jezelf, als jij het risico neemt, kun je je kansen pakken en naar de sterren reiken. Dan is die 30.000, 40.000 euro schuld peanuts. Want dit land en dit leven zullen je daarna rijkelijk belonen voor al jouw inspanningen.

Maar de ongenadige keerzijde van deze meritocratische belofte is dat als het leven even tegenzit, als je niet op tijd afstudeert, als je toch schuld maakt, als je niet die geweldige baan hebt, als je onverhoopt verder in de schulden komt, dat jij gefaald hebt in het pakken van je kansen. Dat het je eigen schuld is. Maar dan ook echt, je eigen schuld.

Ondertussen heb je in het Nederland van nu minder kans op een vaste baan, omdat onze flexibele arbeidsmarkt helemaal bedacht is door mensen die bovenop de Eerste Berg zitten. Door mensen die het zelf prima hebben. Die hun kansen inderdaad hebben gepakt. Maar als je pech hebt, van tijdelijk baantje naar tijdelijk baantje gaat, minder verdient dan gemiddeld, eerder gezondheidsklachten hebt, dan heb je dus je kansen niet gepakt.

En als je in je correspondentie met de overheid een fout of een vermeende fout maakt, dan hoef je niet op de genade van de overheid te rekenen, zo merkten duizenden ouders in de kinderopvangtoeslag affaire. En op het moment dat je misschien eindelijk van je schulden af bent, dan zijn je kinderen net oud genoeg om zelf schulden te gaan maken. Het is als een soort Sisyphusarbeid. Hoe hoog je die steen ook maar de berg oprolt, hij komt altijd weer naar beneden. Hoe hard je ook werkt, hoeveel je ook werkt, schulden zullen je altijd blijven pletten.

Inmiddels is volkshuisvesting een woningmarkt geworden. Ook dat is bedacht door mensen die boven op de Eerste Berg er zelf warmpjes bij zitten. Huizen zijn bedoeld om in te wonen, maar door ongeremde marktwerking zijn het winst fabrieken geworden voor speculanten, huisjesmelkers, buitenlandse investeerders. Ondertussen hebben starters nog nauwelijks een kans. Heeft de helft van de huurders geldzorgen. Een kwart van de huurders kan daardoor de basisuitgaven voor het hele gewone leven niet meer betalen. En in steeds grotere delen van ons land is een normaal huis voor een normaal gezin niet meer te betalen.

We wonen niet meer om te leven, maar we werken om te kunnen wonen. En dat klopt niet.

Natuurlijk gaat er veel goed in dit land. En ook dit kabinet heeft veel goeds gedaan.Er is eindelijk ambitieus klimaatbeleid, er is veel meer geld voor onderwijs, veel meer geld voor veiligheid, er is een Pensioenakkoord, er is beter integratiebeleid, er wordt een omslag gemaakt naar kringlooplandbouw, er is veel kwalitatief zeer goede zorg. Ons land komt ook verrassend sterk uit de coronacrisis.

Maar al die zegeningen zijn lang niet altijd eerlijk verdeeld. We laten sommige mensen nog teveel in de steek.

Het zijn vooral praktisch opgeleide mensen met een lager salaris, die steeds meer onzekerheid in hun werk hebben, steeds moeilijker rond kunnen komen, een steeds groter deel van hun inkomen kwijt zijn aan wonen. En gemiddeld leven ze zeven jaar korter.  Het zijn mensen die bijvoorbeeld in deze stad in Moerwijk wonen, in beschimmelde huizen en met een concentratie aan sociale problemen om en in het huis. En dat is geen natuurverschijnsel, maar het gevolg van politieke keuzes over hoe wij onze welvaart verdelen, de inkomens, onze banen, onze woningen. Het is precies die groep van praktisch opgeleide mensen die volgens het SCP steeds minder vertrouwen heeft in de overheid en in hun medemens. Vind je het gek, zou ik zeggen.

En uitgerekend deze groep van praktisch geschoolde mensen laten we ook nog eens een keer concurreren met arbeidsmigranten uit andere delen van de Europese Unie, die we vaak slechter betalen en in matige omstandigheden huisvesten. Als die hun banen verliezen, raken ze vaak ook hun huis kwijt en komen ze dakloos, ergens in de grote steden, op straat te staan. En de grote steden merken dat.

Het zijn daarnaast ook vooral jongeren die steeds hogere schulden hebben, steeds moeilijker kunnen rondkomen, steeds vaker zijn aangewezen op tijdelijke baantjes, die onvoldoende belonen om één van die veel te dure woningen te kunnen betalen. En in de hectiek van studie- en prestatiedruk geeft nu bijna de helft van de 18-plussers aan dat ze eenzaam zijn.

We hebben een hele generatie een Gouden Eerste Berg beloofd, maar velen van ons zijn in een dal beland. Met meer schulden, meer eenzaamheid, meer onzekerheid en minder illusies.

Er is ook een Tweede Berg.

Dat is het leven waar je geluk niet bepaald wordt door de baan die je hebt,niet bepaald wordt door het geld dat je bezit, en niet bepaald wordt door wat andere mensen van je vinden.

Het is een leven waarin je trouw bent aan de vrienden en geliefden om je heen. Het is een leven waarin je je toewijdt aan je roeping.  Waarin ondernemers waarde toevoegen, hun personeel goed betalen en de schepping ontzien. Waarin je in gastvrijheid en vrijgevigheid je leven deelt met mensen die op je pad komen.

Het is een leven met meer ‘wij’ dan ‘ik’.

Een leven waarin je hart, je ziel en relaties met de mensen om je heen belangrijker zijn dan het aantal likes op sociale media.Het is een leven in harmonie met de schepping die we niet langer uitputten, vervuilen en kaalplukken, dat hele andere rapporten van het IPCC zou opleveren dan nu.

Het brengen van geluk is geen primaire overheidstaak. Integendeel. Pas op voor de overheid die u dwingt om gelukkig te zijn. Maar politieke keuzes kunnen die Tweede Berg wel dichterbij brengen. Dat begint met recht doen aan mensen, met minder valse beloftes en meer rechtvaardige politieke keuzes. Want het is een politieke keuze om mensen recht te doen. En we doen mensen recht door:

de woningmarkt te beteugelen en via volkshuisvesting woningen weer betaalbaar te maken

het belastingstelsel te hervormen, zonder toeslagen, zodat we onze welvaart eerlijker verdelen, mensen beter in staat stellen om werk en zorg beter te kunnen combineren

de mensen in de zorg beter te betalen

het leenstelsel af te schaffen en de basisbeurs weer in te voeren

de kloof tussen vast werk en flexwerk veel kleiner te maken

als samenleving in betere balans met de schepping te leven en boeren meer perspectief te geven met kringlooplandbouw

niet alleen te praten over een nieuwe bestuurscultuur, maar ook echt in te zetten op een dienstbare overheid die oogcontact heeft, die genadig en rechtvaardig is voor eigen burgers

samen te werken, ook deze dagen, en zo te voorkomen dat dit politieke jaar en deze begroting een verloren jaar en verloren begroting wordt.

Ik begon mijn bijdrage met Harky Klinefelter, naaste medewerker van Dr. Martin Luther King. Ik wil graag eindigen met Dr. Martin Luther King zelf. Hij had ooit een droom voor zijn land, een droom voor zijn kinderen. Een land waarin zijn kinderen niet meer zouden worden beoordeeld naar de kleur van hun huid, maar naar de inhoud van hun karakter. In onze gepolariseerde tijd snakken ook wij opnieuw naar een visioen, een droom, naar hoop, naar een Tweede Berg.

In zijn laatste toespraak voor hij werd doodgeschoten deelde Martin Luther King nog één keer zijn grootste droom en zijn ultieme hoop. En ik deel hem graag, hier en nu, als een bron van inspiratie voor ons allemaal.

Het is het slot van zijn laatste toespraak in Memphis, op de avond van 3 april 1968. De dag voordat hij zou worden doodgeschoten. En hij waant zich op een berg en hij heeft een prachtig uitzicht. En hij zegt dan:

I've seen the Promised Land. I may not get there with you. But I want you to know tonight, that we, as a people, will get to the Promised Land. So, I'm not worried about anything. I'm not fearing any man. For my eyes have seen the glory of the coming of the Lord.

Reactie op de Miljoenennota 2022

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 21-09-2021 16:17

Door Pieter Grinwis op 21 september 2021 om 15:15

Recht doen, betaalbaar wonen en zorgen voor de aarde, ons gemeenschappelijk huis, dat was en is de inzet van de ChristenUnie voor de begroting van komend jaar. Hoewel de situatie politiek onzeker is en het kabinet demissionair, mogen we urgente onderwerpen niet op de lange baan schuiven. De inzet van de ChristenUnie is al deels terug te zien in de begroting die vandaag gepresenteerd wordt, onze ambitie is echter groter.

Er wordt fors geïnvesteerd in het veiliger maken van ons land en een betere toegang tot de rechter. En er worden flinke stappen gezet voor een sociale en effectieve aanpak van klimaatverandering en een duurzame energievoorziening, zoals ruim een half miljard voor het Nationale Isolatieprogramma, dat de ChristenUnie samen met GroenLinks en het CDA afgelopen week heeft voorgesteld. Het kabinet zet kleine stapjes op het gebied van volkshuisvesting en koopkrachtreparaties voor sociale minima en alleenverdieners met kinderen. We zijn dankbaar voor het extra geld voor uitstapprogramma’s voor prostituees.

We dringen er bij het kabinet op aan om op korte termijn een stap te zetten om de te lage salarissen voor verpleegkundigen te verbeteren. Na de intense coronaperiode verdienen ze onze steun en waardering.

Bovendien vragen de fundamentele problemen van deze tijd, zoals de wooncrisis - inmiddels de grootste ongelijkmaker in onze samenleving -, de doorgeslagen flexibilisering van de arbeidsmarkt en het nodeloos ingewikkelde belasting- en toeslagenstelsel en de maatschappelijke kloven die hierdoor ontstaan om meer daadkracht dan de politiek nu laat zien. Dit zijn opgaven die we niet langer moeten doorschuiven, maar die de ChristenUnie wil aanpakken.

Een overzicht van de belangrijkste maatregelen én van enkele ambities van de ChristenUnie:

Wonen is in slechts enkele jaren tijd de grootste ongelijkmaker in onze samenleving geworden. De kloof tussen insiders en outsiders is nog nooit zo groot geweest. Dat is niet alleen een kloof tussen jong en oud, maar ook binnen generaties. Jongeren die het, vaak met het kontje van de jubelton, is gelukt een huis te kopen zitten qua woonlasten aan de goede kant van de streep, terwijl jongeren, vaak alleenstaanden, die noodgedwongen zijn aangewezen op dure huurwoningen vaak de helft van hun inkomen kwijt zijn aan huur en niet toekomen aan het financieel opbouwen van hun leven, met alle gevolgen van dien, tot bijvoorbeeld het uitstellen van het krijgen van kinderen.

De oplossing is niet alleen ‘bouwen, bouwen, bouwen’. Deze baksteenmythe is hardnekkig. Natuurlijk moeten er huizen gebouwd worden, vooral betaalbare koop en huur, voor starters, voor daklozen, voor ouderen. En gelukkig wordt er in totaal een miljard euro geïnvesteerd in woningbouw en gaat dankzij mijn motie de verhuurderheffing met 30 miljoen extra omlaag. Maar de verhuurderheffing moet natuurlijk zo snel mogelijk worden afgeschaft, zodat woningcorporaties weer veel meer huizen kunnen gaan bouwen en verduurzamen.

Maar alleen extra huizen bouwen zal de woningprijzen niet omlaag brengen. Daarvoor is nodig dat er minder geld de woningmarkt op stroomt. Door beleggers de pas af te snijden, door de jubelton en hypotheekrenteaftrek af te schaffen, en natuurlijk zal de ECB, de Europese Centrale Bank, de rente weer eens moeten gaan verhogen. Een woning is geen winstfabriek of beleggingsobject. Een woning is eerst en vooral een thuis en moet toegankelijk zijn voor iedereen.

We zorgen niet goed voor ons gemeenschappelijk huis, de aarde. De ChristenUnie zet daarom in op snel, slim en sociaal klimaat- en energiebeleid. We maken ons sterk voor een Nationaal Isolatieprogramma. Daarmee maken we huizen comfortabeler, de energierekening dragelijker en verminderen we energieverbruik en de uitstoot van CO

. De omslag die we maken vraagt om een overheid die initiatief neemt en oog houdt voor mensen met een kleine beurs. Het is een goede zaak dat dit kabinet investeert in duurzame energie, in emissievrije auto’s en in steun aan gemeenten om uitstoot te beperken. De klimaatcrisis kan immers niet wachten op een vastgelopen formatie. Tegelijk zijn ook hier op korte termijn veel verdergaande besluiten nodig. Van investeringen in hoogspanningskabels tot kilometerbeprijzing voor auto’s.

Door de moord op Peter R. de Vries zijn we als samenleving opnieuw keihard geconfronteerd met de verwoestende macht van de onderwereld. Het is dé kerntaak van de overheid om te zorgen voor veiligheid en recht. Daarom is het broodnodig dat er 400 miljoen euro per jaar extra wordt uitgetrokken in de strijd tegen ondermijning. Het kabinet investeert ook in de bescherming van bedreigde personen en in de rechtsbijstand.

Onze inzet is tegelijkertijd om het perverse verdienmodel van de drugsindustrie te breken. De normalisering van drugs moet stoppen om criminelen de wind uit de zeilen te nemen.

In de begroting wordt met vele miljarden geschoven. In dit blog kan ik nog vele punten noemen, maar laat ik afsluiten met twee mooie punten en een laatste ambitie. We zijn dankbaar dat het kabinet geld uittrekt voor sociale minima en eenverdieners die er op achteruit dreigden te gaan. We zijn dankbaar dat gemeenten wat meer lucht krijgen. Beide een stapje, maar nog niet genoeg.

Waar we echter vooral voor blijven knokken is een blijk van waardering voor de zorg. Verpleegkundigen verdienen een fatsoenlijker salaris. Wij zullen ons de komende dagen sterk maken voor extra budget voor de mensen in de zorg.

Een bewogen Haagse dag

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 17-09-2021 12:08

Het was ook de dag van een complex debat over de strijd tegen het coronavirus. Onze inzet was en is dat we tijdens de bestrijding van dit virus tweedeling in de samenleving moeten voorkomen. Dat bepaalt onze bezwaren tegen het steeds breder invoeren van de coronapas waardoor veel mensen in onze samenleving het gevoel hebben dat zij steeds meer tweederangsburgers worden.

Extra geld voor betere salarissen in de zorg

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 17-09-2021 09:17

Door Mirjam Bikker op 17 september 2021 om 09:00

Extra geld voor betere salarissen in de zorg

Als er iets voor mij duidelijk is, dan is het wel hoe belangrijk onze mensen in de zorg zijn. Ik denk dat iedereen wel kan terug denken aan heftige of kwetsbare momenten in je leven, waar je zo dankbaar bent voor verpleegkundigen of verzorgenden om jou of een geliefde van je heen. We weten hoe heftig deze tijd voor hen is. Er is hoge werkdruk en personeelstekort. Iedereen herinnert zich nog dat de waardering voor die mensen toenam, zowel in onze woorden als in ons applaus. Maar iedereen herinnert zich vast ook de waardering die op financieel vlak uitbleef, de échte structurele toezegging kwam nog altijd niet. De éénmalige 1000 euro voor medewerkers was een prachtig gebaar, zeer verdiend, maar wat mij betreft niet genoeg.

Nu er een breed gedragen SER-advies ligt is het wat mij betreft tijd om boter bij de vis te doen.  De ChristenUnie pleit al langer voor een gerichte loonsverhoging voor het zorgpersoneel dat zich de benen uit het lijf loopt, maar al jaren structureel minder verdient dan het bedrijfsleven of mensen in de publieke sector. Dan gaat het om de handen aan het bed: verpleegkundigen en verzorgende in de ziekenhuizen, in de ouderenzorg, de gehandicaptenzorg en ook om de jeugdzorg.

Daarom deed ik gisteren samen met de SP het voorstel om de salarissen in de zorg, dus voor verzorgenden en verpleegkundigen, nu echt structureel te verhogen. En goed nieuws! Een Kamermeerderheid steunde ons voorstel. Het is belangrijk dat we de verhoging van salarissen voor hen nu snel gaan regelen. Zowel om de hardwerkende mensen loon naar werken te geven, maar ook om het werk weer echt aantrekkelijker te maken. Afgelopen week nog werd uit het WRR-rapport duidelijk dat mensen uit de zorg keihard nodig zijn.

Als fractie hebben we in de afgelopen jaren altijd gepleit voor meer waardering en zeggenschap voor het zorgpersoneel. Niet alleen in geld, maar ook in het wegnemen van allerlei regels, van de terugkeer van zeggenschap voor professionele werkers daar. Een grote zak met geld helpt niet, die moet echt gericht terecht komen op de plek waar mensen te weinig verdienen. Over dat alles is een goed en breed gedragen SER-advies gekomen. Met het voorstel om het salaris te verhogen voor de groepen waar het het meeste knelt. Wij maken werk van dit voorstel en willen dat het kabinet vanaf volgend jaar 600 miljoen euro vrijmaakt in de begroting  om deze structurele verhoging van de salarissen te bekostigen. Dat loopt op tot jaarlijks ruim een miljard. Om dit te kunnen betalen verhogen wij de winstbelasting een klein beetje voor bedrijven.  Dat is een klein offer dat we mogen vragen aan bedrijven die in deze crisis met 80 miljard euro gesteund zijn en juist daardoor ook winstgevend zijn gebleven. Nu vragen we hen om een beetje meer te betalen voor precies die werkers in de zorg die juist het hardst gelopen hebben tijdens de coronacrisis. We vragen het kabinet om met dit bedrag op de plank met werkgevers in gesprek te gaan om dat te regelen. Zodat we de grote waardering die er is voor onze mensen in de zorg ook vertalen in betere salarissen.

Tweedeling voorkomen

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 17-09-2021 09:00

Door Mirjam Bikker op 16 september 2021 om 23:04

Een nieuw kruispunt waar we op staan. Zo voelt het nu de vaccins werken, minder mensen ziek zijn en de besmettingscijfers lager en stabiel. Langzaam maar zeker komt het moment dat we de sprong kunnen maken naar het loslaten van de maatregelen. Maar dat betekent ook nieuwe keuzes. Eén van die keuzes is de invoering van de coronatoegangspas.

Voor de ChristenUnie-fractie gaat de uitbreiding coronatoegangsbewijzen  te ver. Waarom? In deze blog neem ik je graag mee in onze overwegingen. Tweedeling voorkomen, kwetsbaren beschermen en ook echt zeker zijn dat de mensen in de zorg deze lange intensieve tijd volhouden. Dat zijn steeds de belangrijkste ijkpunten geweest in onze keuzes in deze coronacrisis. Het komt er daarbij op aan dat we één samenleving blijven, waar we elkaar blijven opzoeken en groeiend wantrouwen en polarisatie tegengaan. Dat is in deze tijd behoorlijk ingewikkeld, maar ook in Den Haag moet dat echt voorop blijven staan. Vaccinaties zorgen er echt voor dat mensen minder ernstig ziek zijn en daarom zijn ze belangrijk in de strijd tegen dit virus. Maar de keuze om je al dan niet te laten vaccineren is vrijwillig. Mensen kunnen in vrijheid om allerlei redenen: geweten, gezondheid of twijfel een andere keuze maken. Ik verbaas me over de harde toon tegen ongevaccineerden, ook tijdens de laatste persconferentie. Mensen worden in een hoek gezet. Dat helpt niet bij het bestrijden van de crisis. Door telkens te vermelden dat testen vooralsnog gratis zijn, maakt de grootte van je portemonnee uit of je vrijheid ervaart in je keuze. Dat wekt tweedeling en polarisatie op. Ook het registreren van de vaccinatiestatus van zorgpersoneel is een kant die we wat de ChristenUnie betreft niet op moeten gaan.

Wat wél helpt is passende voorlichting en informatie door vertrouwde nabije contactpersonen bij de groep die nog twijfelt over vaccinatie. Juist omdat er daar veel wantrouwen is tegen de overheid. Zodat mensen goed geïnformeerd de afweging kunnen maken. Neem de migrantenkerk die samenkwam op een bedrijventerrein en de GGD uitnodigde, Maar waar de GGD vervolgens van maandag tot vrijdag zat, terwijl de diensten en dus de kerkgangers er op zondag zijn. Dat kan echt nog beter. We moeten de komende maanden een extra mijl gaan om mensen te bereiken met betrouwbare info - zodat op basis van vrijwilligheid - juist kwetsbare mensen ook kunnen afwegen of ze de bescherming van een vaccin toch zullen nemen. Met een vaste vindbare plek, met vertrouwde gezichten en betrokkenheid van vrijwilligers. Denk vanuit de gemeenschap, en vanuit de verantwoordelijkheid die mensen ook voor elkaar kunnen nemen. Zet ruim in op het verspreiden van gratis testen. Voorkom dat testen wordt gezien als pesten, maar zorg dat het bij blijft dragen aan het voorkomen van besmettingen.

De versoepelingen hebben altijd het risico dat meer mensen besmet raken en zorg in het ziekenhuis nodig hebben. Hoe graag we het ook willen, we kunnen nog niet naar ‘normaal’. Maatregelen blijven nodig. We vragen daarom het kabinet om minder ingrijpende maatregelen toe te passen. Wij willen het OMT met spoed om advies vragen om dergelijke maatregelen verder uit te werken. Naar onze overtuiging zijn deze minder ingrijpende maatregelen nog niet uitgeput. De coronatoegangspas die het kabinet nu veel breder wil invoeren gaat voor de ChristenUnie-fractie te ver. Dit is niet een aanpak vanuit vertrouwen in de samenleving en dreigt de tweedeling te vergroten. Wij blijven ons inzetten voor een aanpak die tweedeling in de samenleving voorkomt.

Deze tijd vraagt iets van ons allemaal. Maar zeker bij het zorgpersoneel is de druk hoog. Daarom heb ik samen met de SP een voorstel ingediend om de salarissen in de zorg, vooral voor verzorgenden en verpleegkundigen, structureel te verhogen. Een Kamermeerderheid stemde gisterenavond voor ons voorstel om jaarlijks 600 miljoen euro vrij te maken voor betere salaris in de zorg. En dat oplopend naar ruim een miljard jaarlijks extra voor deze groep. Dat is fantastisch nieuws. Alleen zo zorgen we ervoor dat de zorg het volhoudt. Ik vertel je meer over ons voorstel in deze blog.

Zoals ik aan het begin al schreef: ooit komt er een moment dat we de sprong moeten wagen. Elke drie maanden wordt opnieuw gewogen: zijn de maatregelen nog nodig? Daarbij moet het kabinet ook elke keer uitgebreid onderbouwen waarom elke maatregel nog nodig is. Daar ben en blijf ik scherp op. Het kabinet zoekt naar wegen om de maatregelen los te laten, dat doen we graag met hen. Ondertussen blijven we allemaal goed ons best doen om besmettingen te voorkomen, dat mag aan de samenleving gevraagd en daar kunnen wij allemaal ons best voor blijven doen. Zo zoeken we de uitweg in deze crisis, en zeker zo lang maatregelen nog nodig zijn, op basis van vertrouwen in elkaar, in de samenleving.

Verklaring over moties van afkeuring Afghanistan-debat

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 16-09-2021 15:05

Door Don Ceder op 16 september 2021 om 15:26

Verklaring over moties van afkeuring Afghanistan-debat

Gisteren debatteerde de Tweede Kamer over de gebeurtenissen in Afghanistan de afgelopen weken en maanden en het handelen van de Nederlandse overheid daarin. Het was een pittig debat, met scherpe vragen aan de vier betrokken bewindspersonen, waarin de minister van Buitenlandse Zaken en de minister van Defensie de grootste rol spelen.

Waar de Kamer en het kabinet het vanaf het begin over eens waren, is dat er van Nederlandse kant veel fout is gegaan. Nederland is tekortgeschoten in het tonen van daadkracht, in het tonen van barmhartigheid, in het oppikken van signalen en uiteindelijk in het nemen van verantwoordelijkheid voor mensen voor wie we wel verantwoordelijkheid dragen. Dat, terwijl er voor de mensen om wie het gaat veel op het spel stond: hun vrijheid, hun veiligheid, hun leven. Het is terecht dat de betrokken bewindspersonen zelf ook erkennen dat Nederland fouten heeft gemaakt en dat zij daarin allemaal hun eigen verantwoordelijkheid hebben.

De Kamer besluit vandaag over het instellen van een extern onderzoek naar wat er allemaal precies fout is gegaan en naar wat we daar voor een vergelijkbare toekomstige crisissituatie van kunnen leren.

Maar als controleur van de regering moet de Tweede Kamer zich ook uitspreken over een belangrijke politieke vraag: is het handelen door de minister van Buitenlandse Zaken en de minister van Defensie ook hen, in hun ambt, aan te rekenen? Is het handelen van de bewindspersonen afkeurenswaardig? Dat zijn vragen die ik, en met mij de fractie van de ChristenUnie, niet lichtvaardig opneem. Te vaak wordt vanuit politieke overwegingen te snel een te zwaar oordeel geveld over het handelen van of vertrouwen in bewindspersonen en daar wil ik niet aan meedoen.

Toch stemt de ChristenUnie vanavond voor twee moties die het handelen van de minister van Buitenlandse Zaken en het handelen van de minister van Defensie afkeuren. Daarbij zijn er verschillende zaken die voor de ChristenUnie-fractie meetellen.

Voor de zomer al hamerde de Kamer meerdere keren op het ondernemen van actie voor het in veiligheid brengen van mensen die in Afghanistan voor ons land werkten; de Nederlandse overheid heeft een grote verantwoordelijkheid in hun richting, omdat zij de werkgever van deze mensen is.

De urgentie die de Kamer wel voelde, blijkt door de verantwoordelijke bewindspersonen heel lang – té lang – niet voldoende te zijn gevoeld. Aangenomen Kamer-moties, bijvoorbeeld over het zo snel mogelijk evacueren van tolken en later ook van niet-tolken en zelfs het opstellen van een evacuatieplan, zijn onvoldoende uitgevoerd.

Uit opgevraagde documenten blijkt dat het kabinet al in januari inlichtingen kreeg dat Afghanistan onvermijdelijk in handen van de Taliban zou vallen; de vraag was alleen wanneer. Die informatie is niet met de betrokken woordvoerders in de Tweede Kamer gedeeld. Dat op zichzelf is al verwijtbaar. Maar dat de urgentie die de Tweede Kamer zónder die informatie wél voelde, door het kabinet mét die informatie minder werd gevoeld, is in mijn ogen kwalijk.

Uit alles blijkt dat er vanuit het Nederlandse kabinet onvoldoende coördinatie is geweest om te zorgen voor een – binnen de ingewikkelde omstandigheden – zo goed mogelijke operatie ten behoeve van de veiligheid van mensenlevens.

Dat handelen is, zoals de bewindspersonen zelf ook zeggen, niet goed geweest en wat ons betreft ook afkeurenswaardig.

Recht doen - bijdrage Afghanistandebat

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 15-09-2021 20:11

Door Don Ceder op 15 september 2021 om 20:00

Recht doen - bijdrage Afghanistandebat

De gebeurtenissen en beelden in Afghanistan hebben de wereld gechoqueerd. Ik wil allereerst mijn dank uitspreken voor de troepen, het personeel, die zich in gevaarlijke tijden zich hebben ingezet in Afghanistan en de afgelopen weken. Ik was een tijdje terug in Harskamp en ik heb daar een Afghaanse tolk gesproken die Engels met mij sprak en die zo dankbaar was en ook haar dankbaarheid nogmaals uitsprak over dat ze nog leeft en ook de inzet van Nederland in die dagen.

Vandaag staat er wat de ChristenUnie betreft één vraag centraal: handelt de regering rechtvaardig in het Afghanistandossier? Dat is een serieuze en ook een ingewikkelde vraag die niet zo makkelijk te beantwoorden is, maar wel een eentje die aan de Kamer is aangezien wij een controlerende taak hebben.

Recht doen is een groot woord. En ook een ongemakkelijk woord, omdat dat impliceert dat we allemaal gehouden zijn tot een bepaalde maatstaf.  Maar rechtvaardigheid komt in klassieke definities in ieder geval neer op eenieder geven wat hem of haar toekomt. En ook iemand iets onthouden of geen keuze maken wordt daarmee ook een morele keuze.

In dit dossier vraag ik mij op een aantal gebieden af of er recht is gedaan.

Allereerst of er recht is gedaan aan de lokale staf, waarvan sommigen zich al bijna twintig jaar inzetten voor de Nederlandse missie. Als ik naar de stukken van vandaag kijk, dan schrik ik daarvan. Hoe zij al lang om hulp smeken en daarbij er een beeld ontstaat van een regering die daar langzaam mee omgaat. Hoe kan het dat de ambassadeur voor de keuze is gesteld om drie personen te kiezen? Waarom niet zestig? Kan de minister daar duidelijkheid over geven? En wie heeft dat besloten? Welke ministers waren daarvoor verantwoordelijk?

Is er ook recht gedaan aan de moties van de Kamer? Ook daar heb ik mijn twijfels over. Mijn motie om te evacueren in buurlanden lijkt niet meer uitgevoerd te worden.  De motie-Piri om tolken weg te krijgen vóór de afwezigheid van de Nederlandse troepen lijkt niet volledig te zijn uitgevoerd, want er zijn nog steeds tolken. De motie-Belhaj c.s. is tot op heden nog niet volledig uitgevoerd.

Is er in dit dossier recht gedaan aan de Kamer? Ook daar heb ik mijn twijfels over. Naast moties die niet uitgevoerd worden, blijkt ook vandaag dat wij niet volledig geïnformeerd zijn. Hoe kan dat, ook nadat we de vorige keer een motie aangenomen hebben gekregen dat we graag willen dat de regering wat meer respect toont voor de parlementaire democratie en hoe zij met ons en onze informatieverstrekking omgaat.

Ik maak mij zorgen. Wie heeft er regie genomen met alle gevolgen van dien? Is er voldoende goed werkgeverschap getoond richting de lokale ambassade. En recht doen betekent in dit dossier dat we ook vooruit moeten gaan kijken. Naast een onafhankelijk onderzoek is het ook belangrijk dat de mensen die onder de motie-Belhaj vallen alsnog onze steun verdienen en dat we ook alles moeten doen om dat hoe dan ook mogelijk te maken.

Ik heb nog aantal vragen per bewindspersoon:

De minister van Buitenlandse Zaken:

Vind u het feitenrelaas compleet en dat u de Kamer volledig heeft geïnformeerd?

U had het tijdens een eerder commissiedebat over het kabinetsstandpunt dat gewijzigd zou zijn ten aanzien van terughoudendheid van niet-tolken? Waarom was het kabinetsstandpunt er in de eerste plaats? Wie gaf daar opdracht toe? En kunt u aangegeven waarom dat besluit gewijzigd is.

U heeft een bevoegdheid om spoed visa af te geven. Waarom heeft u dat niet richting het lokale ambassade personeel gedaan?

Vanaf wanneer wist u dat het MIVD stelde dat het onvermijdelijk was dat de Taliban het bestuur van Afghanistan zou overnemen?

Frankrijk bood Nederland vluchten aan. Er is geweigerd, waarom?

Waarom dwong u de ambassadeur om drie mensen van zestig te kiezen. Was er geen plek voor de overige mensen in Nederland? Is dat in een kabinetsoverleg besloten? Kunt u daar specifiek over zijn, wie mede dat bepaald heeft?

U zei dat u geen kennis van van Franse evacuatie vluchten in de maand juli. De mails wijzen wat anders uit. Heeft u hier verkeerde informatie naar buiten gebracht?

De minister van Defensie:

Met wie is het MIVD advies van 14 januari gedeeld en welke bewindspersonen waar hier van op de hoogte? Waarom heeft de minister van Defensie de Kamer hierover niet geïnformeerd? Denkt u dat de Kamer deze informatie nuttig had gevonden in die periode?

De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid:

Ten aanzien van het kabinetsstandpunt eerder van terughoudendheid. Hoe denkt de staatssecretaris nu de motie-Belhaj c.s. uit te voeren?

De minister-president:

Wat was uw rol bij de terughoudendheid om te evacueren?

Waarom heeft u geen regie genomen? Hoe kijkt u daar op terug?

We gaan sneller, slimmer en socialer woningen isoleren

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 13-09-2021 09:34

Door Pieter Grinwis op 13 september 2021 om 09:09

We gaan sneller, slimmer en socialer woningen isoleren

Gedrevenheid. Dat merkte ik tijdens werkbezoeken die ik bracht aan lokale initiatieven die zich sterk maken voor de isolatie van woningen. In Leusden was ik in juli in de wijk Rozendaal waar bewoners zelf een plan in elkaar hebben gezet om hun huizen uit 1970 goed te isoleren. ‘Het levert comfort op, bespaart energie en is ook nog eens goed voor het milieu’, zoals een bewoner enthousiast vertelde.

Maar ook daar hoorde ik verhalen over de ingewikkelde regelingen. Het vele uitzoekwerk, het gedoe en de barrière voor mensen met een kleine beurs: de kosten. Ervaringen die ik al kende uit mijn tijd als raadslid in Den Haag. Toen verbaasde ik me al over het gebrekkige woningisolatiebeleid, terwijl duurzamer leven begint met energie besparen. Maar de regelingen en subsidies waren en zijn vooral aantrekkelijk voor als je geld of toegang tot financiering hebt en je de bureaucratische weg kent. En ook als je in een huurwoning woont, heeft het zorgen voor een comfortabele en energiezuinige woning vaak geen prioriteit van de verhuurder. Ik weet nog hoe ik voor het eerst woningen in de wijken Moerwijk en Morgenstond binnen kwam die zo slecht geïsoleerd, tochtig en vochtig waren, dat de bewoners en hun kinderen er ziek van werden.

Ik geloof dat de overheid bij de grote maatschappelijke opdracht om minder energie te verspillen echt oog moet hebben voor mensen voor wie dat ingewikkeld is. Goed energie- en klimaatbeleid is sociaal! We moeten dus een manier vinden waarmee iedereen mee kan doen. Dat betekent dus: mensen helpen bij al het gedoe en zorgen dat ze het financieel redden.

Vanuit die missie ben ik de afgelopen maanden met vele partijen uit de bouwsector, de energiewereld en met duurzame organisaties om de tafel te gaan. Daarom bracht ik bezoeken aan Leusden, Nunspeet en Rotterdam bij lokale isolatieprojecten. Wat ik zag is dat het huidige beleid te veel uitgaat van een idee dat mensen zelfredzaam zijn. Dat als je een subsidie beschikbaar stelt, mensen er dan wel uit komen. Maar voor veel mensen is dat simpelweg niet waar! Tegelijk zag ik de kracht van lokale gemeenschappen, waarbij enthousiaste wijkbewoners, mensen met technische kennis en de gemeente elkaar vonden, maar waar een financiële zet in de rug nog wel zeer welkom was.

Vandaag presenteerde ik daarom met een maatschappelijke en politieke coalitie plannen om het isolatiebeleid op de schop te nemen. Samen met het CDA, GroenLinks en maatschappelijke partners uit de bouw- en installatiebranche, de energiesector en milieuorganisaties willen we echt iets veranderen. Ons doel: we gaan vanaf nu sneller, slimmer en socialer isoleren.

Een paar van onze plannen:

we bepleiten dat mensen met een kleine beurs een tegoedbon krijgen, zodat voorschieten van de subsidie niet nodig is;

we stellen voor om via isolatieteams met coaches en adviseurs bewoners actief een aantrekkelijk aanbod te doen;

en we willen dat de overheid via een Nationaal Isolatieprogramma dit goed gecoördineerd aanpakt en hier meer geld voor uittrekt, zodat we echt snelheid kunnen maken.

Het belangrijkste is:

ik weet dat veel mensen het heerlijk vinden om te wonen in een comfortabel huis dat minder energie verspilt. Met dit voorstel helpen we deze mensen. Zo wil ik bouwen aan een dienstbare overheid. Een overheid die de hoge klimaatdoelen omzet in concrete en bijpassende klimaatdaden. Er wordt genoeg gepraat, nu is het tijd voor actie!

Verlangen naar een doorbraak

ChristenUnie ChristenUnie Nederland 09-09-2021 05:48

Door Gert-Jan Segers op 7 september 2021 om 22:02

Bijdrage aan het formatiedebat – 7 september 2021

Dit weekend stond een collega Kamerlid van ons op een demonstratie in Amsterdam. Hij verkondigde daar dat hij de overheid niet erkende. Ik vind dat een vorm van politiek extremisme waar ik van schrik. Maar gek genoeg is dat soort gevaarlijke extremisme niet de grootste bedreiging van het politieke midden.

En het politieke midden beschouw ik als het geheel van partijen die ondank grote inhoudelijke verschillen, wel bereid zijn om samen te werken.

Dat politieke midden wordt nu bedreigd door zichzelf. Door zijn eigen onmacht. Als we zo doorgaan, zullen we getuige zijn van de implosie van dat midden. Met dramatische gevolgen voor de bestuurbaarheid van ons land en het vertrouwen in de politiek. En dat raakt ons allemaal.

Ik dank de informateur voor haar werk, maar vooral voor haar geduld en de goede gesprekken die we hebben gehad. Ik heb twee vragen voor haar.

Heeft ze de gedachte gehad dat het inhoudelijke traject van deze zomer partijen bij elkaar zou kunnen brengen? Dat dit inderdaad een hoopgevend en vruchtbaar traject was. Had zij de indruk dat de twee schrijvende partijen dit proces serieus namen als opmaat voor inhoudelijke besprekingen? Op grond waarvan baseert ze die indruk.

De informateur heeft twee laatste meerderheidsopties geëlimineerd. Dat biedt helderheid.

Nu moet een minderheidskabinet worden onderzocht. Ondertussen zien we dat het iedere dag moeilijker wordt. Dat het moeilijker wordt om zelfs tot zo’n minderheidskabinet te komen. En toch moet een nieuwe informateur daarmee aan de slag. Collega Rutte heeft daartoe een motie ingediend. Die motie steunen wij. Wij zullen deze poging steunen.

Iedereen zegt zelf redelijk te zijn, maar de ander moet bewegen.  En het resultaat is een dramatisch onvermogen. Een dramatisch onvermogen om tot samenwerking te komen. Toen informateur Hamer aantrad, hebben wij ons als fractie voorgenomen: aan ons mag het niet liggen. Wij willen niet de laatste blokkade zijn.

Hoe zeer we ook de inhoudelijke verschillen zien. Ik zal daar straks nog iets meer over zeggen.

Dat blijft de positie van onze fractie. Ook in het geval een minderheidskabinet aantreedt.

Ondertussen zijn de inhoudelijke verschillen met liberale partijen groot. Soms heel groot. Juist het inhoudelijke stuk laat dat zien.

Er is fundamenteel onrecht en ongelijkheid in dit land. Maar ik heb nog geen idee hoe de twee liberale partijen de strijd ertegen willen gaan voeren.

Er is nog geen plan om de financiële problemen van huurders te verhelpen. Om de helpende hand te bieden aan mensen met een laag inkomen, met onzeker werk met een slechte gezondheid. Maar er wel het voornemen om de onderwijsvrijheid in te perken.

Jongeren hebben steeds meer schulden en steeds minder kans op een vaste baan en een betaalbaar huis. Ik heb nog geen begin gezien van een plan om hen te helpen, maar ik lees wel vrij gedetailleerd hoe een schooldag in elkaar steekt.

We hebben hoognodig een belastinghervorming nodig zodat we van de toeslagen afkomen en komen tot een rechtvaardige verdeling van onze welvaart, inkomen, banen, van huizen. Maar dat plan is er niet. Wel plannen om de embryowet aan te passen.

Wat zijn dit voor prioriteiten? Ik kan het oprecht niet volgen.

Dit proces snakt naar een doorbraak.Wij snakken naar een doorbraak. Ons land snakt naar een doorbraak. Hoe groter de partijen hoe groter de verantwoordelijkheid.

Ik zei het al. Wij steunen de conclusie en het en het advies. We zullen ons met hart en ziel inzetten voor onze inhoudelijke agenda. Voor dat wat wij geloven wat er moet gebeuren. En daarbij het debat over fundamentele verschillen niet schuwen. En tegelijk zullen we die samenwerking altijd blijven zoeken.