Een terugblik op de coalitieonderhandelingen.
Samen met de VGBK (Gemeente Belang Krimpenerwaard), de VVD en D66. Deze samenstelling van partijen was voor ons een verrassende uitkomst van de gesprekken die de formateur met (alle) partijen uit de Raad heeft gehouden.
We hebben met de partijen goede en intensieve gesprekken gehouden. Op veel punten wisten we elkaar snel te vinden. Op een aantal punten was het vinden van een compromis lastig. U heeft daar ongetwijfeld inmiddels al het een en ander over gelezen of gehoord.
Punten waar we langdurig bij stil gestaan hebben zijn o.a.
de afspraken over het opvangen van onze naasten (vluchtelingen, asielzoekers en statushouders) het belang dat de ChristenUnie ziet om verbindingen te leggen tussen diverse groepen van mensen en tussen mensen onderling. Immers iedereen moet meetellen! en de (on)wenselijkheid om winkels / supermarkten de mogelijkheid te geven om op zondagmiddag hun deuren te openen.De woorden die ik daarover in de raad van 29 mei heb uitgesproken namens de fractie van de ChristenUnie staan hierna. Allereerst (1) ga ik in over de vorming van de coalitie. Daarna (2) volgt de inbreng van de ChristenUnie over het coalitie-programma. Daarin is opgenomen hoe wij uiteindelijk tot onze keuze zijn gekomen.
Vorming van de coalitie
Namens de ChristenUnie wil ik allereerst dank uitspreken aan de formateur/informateur voor het werk wat hij heeft gedaan. Ik wil graag eerst ingaan op de formatie en de formatiegesprekken. Daarna sta ik graag stil bij het coalitieakkoord dat voor ons ligt.
De kiezer heeft gesproken op 21 maart. Zo ook in de Krimpenerwaard.
VGBK de grootste partij, gevolgd door VVD Lokaal op 1 wordt een stevige lokale speler in het Westen van ons gebied. Daar waar bij de vorige verkiezingen juist het oosten (Gemeentebelang Schoonhoven) behoefte had aan een eigen stem. Winst verder voor Pro Krimpenerwaard. Maar de natuur is hard: zwanen en ooievaars kunnen niet goed met elkaar overweg, lijkt het. De rust en de eenheid binnen deze fractie bleek van korte duur. De lijstverbinding van CDA, SGP en CU 3 jaar geleden, hetgeen nu niet meer mogelijk is, lijdt tot verlies van zetels bij CDA en SGP ondanks een toename in stemmen bij beiden.Met dit grof geschetste beeld mocht formateur, zoals voorafgaand aan de verkiezingen was afgesproken, aan de slag. Zijn verslag lezend kunnen wij ons niet aan de indruk onttrekken dat de adviezen die de diverse politieke partijen hebben gegeven, “veelzijdig” en “veelkleurig” waren.
Wat de ChristenUnie betreft was de opgave niet zo lastig. Wij hebben als advies aan de informateur meegegeven te komen tot een stabiele coalitie van 4 partijen, met 17 zetels. De afgelopen coalitie 2015-2018 heeft goed werk verricht. Heeft binnen korte tijd een lastige en lange herindeling omgevormd tot één gemeente Krimpenerwaard. Deze coalitie kan wat ons betreft voortgezet worden. Immers 4 partijen, 18 zetels, betrouwbaar en stabiel, zo hebben wij ingebracht.
Niet alle partijen deelden deze mening, zo blijkt uit het verslag van de informateur. Hij stelt bij het huidige advies “sterk rekening gehouden te hebben met de geuite voorkeuren van partijen”.
Een toelichtende vraag aan de heer vd Hek: Was het beeld, dat partijen hebben over de huidige samenwerking voor u een verrassende? En heeft u nog overwogen om toch nog in gesprek te gaan met de huidige coalitie?
De voorgestelde formatievariant van VGBK, VVD, ChristenUnie en D66 was voor de ChristenUnie een verrassende. In een apart gesprek voorafgaand aan de formatie (dus tussen de periode van informatie en formatie in) hebben wij onze visie daarover nogmaals aan dhr. Van der Hek overgebracht. En ook in de eerste bijeenkomst van de formatieronde hebben wij dit aan de collega-partijen gemeld.
Tegelijkertijd hebben wij bij de informatiegesprekken aangegeven dat wij geen combinatie van partijen op voorhand zouden uitsluiten, zonder het gesprek aan te gaan. En ook dat wij vanuit onze zijde zeker bespreekpunten zouden inbrengen, maar geen breekpunten wilden neerleggen.
Regeren is niet alleen vooruitzien. Regeren in Nederland is coalities sluiten. Samen met andersdenkende partijen komen tot oplossingen voor de problemen die in onze gemeente spelen, of die we verwachten. Dat houdt tevens in dat er concessies gedaan moeten worden. Soms gemakkelijk, soms minder gemakkelijk en soms heel lastig zelfs.
Wie niet bereid is, compromissen te sluiten, belandt aan de zijlijn en kan daar weinig tot niets van zijn of haar punten verwezenlijken. De ChristenUnie heeft daarom gekozen voor actieve participatie. Met deze wetenschap zijn de onderhandelaars van de CU met open vizier en met vertrouwen de gesprekken in gegaan.
En ook met de wetenschap dat de compromissen die gesloten moeten worden, niet altijd door iedereen met tevredenheid en instemming zullen worden ontvangen.
De gesprekken in de formatieronde waren intensief. De meningen en standpunten divers. Het compromis niet altijd even gemakkelijk voor handen. Toch hebben wij ervaren, dat er van de zijde van de andere partijen respect en waardering voor onze wensen en verlangens was, waardoor sommige compromissen voor ons aanvaardbaar werden.
Het coalitieakkoord“Met ambitie samen verder!” Dat is de titel van het coalitieakkoord. Een titel met een tweeledige boodschap. Verder gaan op de ingeslagen weg, die de afgelopen 3 jaren is ingestoken in de Krimpenerwaard. Tegelijkertijd met ambitie op te pakken, dat wat op ons pad komt.
De ambities zijn afgeleid van trends en ontwikkelingen die wij constateren. U zult ook niet over alle thema’s evenveel woorden aantreffen. Daar waar beleid goed is neergezet, gaan wij verder op de ingeslagen weg.
Zoals u ziet is het coalitieakkoord van een andere opzet dan wellicht algemeen gebruikelijk is binnen de Krimpenerwaard en binnen de voorgaande gemeenten. In lijn met de commissie Van Zijl zijn wij, daar waar mogelijk was, uit gegaan van het stellen van kaders. En niet het invullen van de activiteiten. Het college geven wij de gelegenheid om de komende weken de de activiteiten in te vullen.
De gehele raad stelt de kaders. Dus nadrukkelijk nodigen wij alle partijen uit om kader-stellende ideeën en wensen naar voren te brengen.
Bij de perspresentatie van het coalitieakkoord -hier in deze raadszaal- heb ik al een aantal voor de ChristenUnie belangrijke punten aangehaald. Ik noem u ze nogmaals:
Verbinding
Allereerst staan we stil bij het belang van de inwoner. Iedereen telt mee. Onze inwoner is uniek, de Krimpenerwaard is uniek. We kunnen steunen op actieve netwerken binnen de Krimpenerwaard, en we zullen optimaal gebruik maken van deze kracht. Maar ook voor diegene die deze netwerken niet hebben, zullen we er als overheid zijn om te ondersteunen: Preventie, vroeg-signalering, oog voor kwetsbaarheid, voor eenzaamheid, voor laaggeletterden. En waar nodig kleuren we buiten de lijnen!
Daarnaast zetten we vol in op maatschappelijke zorg: Voor jongeren, ouderen, voor kwetsbare groepen: voor iedereen moet er plaats zijn. Daarbij willen we meer dan voorheen inzetten op “verbinding maken”.
Voorzieningen
We zetten in op verbinding tussen mensen, maar het komt ook uitdrukkelijk aan de orde in onze visie op het behoud van voorzieningen. Ook daar zullen we verbinden, fysiek en sociaal, in en buiten de gemeente, met elkaar. (inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheid).
Zorg voor de schepping.
Het akkoord van Parijs, de naderende energietransitie, de circulaire economie. De gemeente zal de komende jaren voor grote uitdagingen staan. De ChristenUnie wil met zorg omgaan met Gods schepping. Dit coalitie akkoord zal voor onze gemeente bijdragen aan een goede omgang daarmee. Een deel van de Enecogelden zal naar het thema duurzaamheid vloeien.
Zorg voor de naaste
Vanuit christelijke naastenliefde wil de ChristenUnie een veilig thuis bieden aan vluchtelingen. Mensen slaan niet zonder reden op de vlucht en de regio's om Europa heen zijn op dit moment verre van stabiel.
Door een duidelijk aantal op te nemen in het coalitieakkoord kan worden voorkomen dat er op een later moment een politiek ingewikkelde discussie over aantallen wordt gevoerd. Dergelijke discussies vergen veel te veel tijd en dit kan leiden tot het feit, dat het Rijk de regie van ons als Gemeente Krimpenerwaard overneemt .
Door zelf actief medebewind te voeren en met andere bestuurslagen te communiceren, houden we de regie in handen en kunnen we ons beter voorbereiden op crisissituaties en niet in situaties belanden, zoals elders in het land, met alle negatieve gevolgen en verminderd draagvlak van dien.
Winkelopening
Voorzitter, dan staan er ook nog compromissen in, waar de ChristenUnie meer moeite mee heeft: ik noem u het gesloten compromis inzake de mogelijkheid tot winkelopening op zondagmiddag van de supermarkten, dit blijft voor de ChristenUnie Krimpenerwaard een heel moeilijk punt. Maar als de ChristenUnie niet mee zou hebben gedaan aan de coalitie met VGBK, VVD en D66 was er, zo is onze stellige overtuiging, een nog ruimere winkelopenstelling tot stand gekomen.
In reactie op een vraag van de SGP-fractie heb ik vervolgens gesteld:
Christelijke politiek is meer dan alleen de zondag. De ChristenUnie wil aan de hand van het Bijbelse woord de vraagstukken van vandaag en morgen beantwoorden en de verbinding zoeken met christelijke en niet-christelijke partijen in de Krimpenerwaard. Dit betekent dat de ChristenUnie niet altijd op alle punten haar principiële standpunten kan verwezenlijken op het moment dat zij dit zou willen.
In de Krimpenerwaard is geen christelijke meerderheid en het kan niet zo zijn dat een minderheid de meerderheid dicteert, wat te doen. Wij geloven in voorleven en samenleven, niet in het opleggen van onze principes.
Vervolg van mijn betoog:
Omgekeerd hebben wij ervaren, dat er van de zijde van de andere partijen respect en waardering voor onze wensen en verlangens is ervaren, waardoor het gesloten compromis voor ons aanvaardbaar is.
Evenementen en horeca
De politie heeft geadviseerd, een eenduidig horecabeleid te voeren en heeft hier duidelijke handvatten voor aangereikt. De politie adviseert binnengaand horecapubliek tot 01:00 uur te accepteren en de sluitingstijd op uiterlijk 05:00 uur te bepalen, waardoor horecapubliek over een langere periode huiswaarts kan keren en zo de kans op overlast aanmerkelijk wordt verminderd.
Als ChristenUnie hebben wij niet de behoefte, tot diep in de nacht in horecagelegenheden aanwezig te zijn, maar veel inwoners in de Krimpenerwaard hebben hier andere ideeën over. De ChristenUnie heeft daarom aanvullend maatregelen gevraagd om een actief alcohol-matigingsbeleid uit te voeren.
Tot slot: Wat hebben wij als ChristenUnie bereikt met het meedoen met deze coalitie?
Veel aandacht voor verbinding tussen mensen. Iedereen telt mee. Duidelijke afspraken over Vluchtelingenbeleid (de zorg voor onze naaste) Uitdrukkelijke aandacht voor de zorg voor onze Schepping Er vinden geen winkelactiviteiten (meer) plaats op zondagmorgen. Ook niet meer in Schoonhoven waar dat op de huidige 12 zondag-openingsdagen wel zou kunnen. De winkeliers in Schoonhoven en Haastrecht hebben gelegenheid om op 18 zondagmiddagen open te zijn Er is behalve voor de supermarkten, geen mogelijkheid tot winkelopenstelling voor winkeliers, in de 9 niet-toeristische kernen van de gemeente. Er is vrijheid voor supermarktondernemers. Zij mógen open. Uitdrukkelijk NIET: zij móeten open Met wethouder Jan Vente zijn we weer vertegenwoordigd in het collegeHet vervolg… Aan het college van Burgemeester en Wethouders is gevraagd om het coalitieakkoord uit te werken in een collegewerkprogramma. Voorafgaand daaraan is er voor de gehele raad (oppositie en coalitie) de mogelijkheid aanvullingen en ideeën in te brengen, die een plaats kunnen krijgen in het collegewerkprogramma.
Als u het gehele coalitieakkoord wil lezen dan kunt u gebruik maken van de onderstaande link.
Namens de fractie van de ChristenUnie
Ton van Dorp